اسرار حق
درباره وبلاگ


پروفایل من
hasanbolboli.blogfa.com/Profile
استفاده از تمامی مطالب وبلاک آزاد می باشد
حتی بدون ذکر منبع
تلگرام ما
@asrarhag

مدیر وبلاگ : حسن فاطمی فرد
مطالب اخیر
نویسندگان
چرا امام حسن (ع) و امام حسین (ع) در برابر معاویه قیام نکردند؟

همانطور كه امام حسن علیه السلام نزدیك به ده سال در برابر معاویه قیام نكرد، امام حسین علیه السلام نیز تقریبا به همین مقدار زمان از دوران امامتش با دوران معاویه همراه بود و قیام نكرد.

به گزارش جام نیوز، یكی از سوالاتی در ارتباط با حیات سیاسی و اجتماعی امام حسن علیه السلام پرسیده می‌شود، مربوط به صلح آن امام بزرگوار با معاویه است و این سوال مطرح می‌شود كه چرا امام حسن (ع) با معاویه صلح كرد، ولی امام حسین (ع) با یزید جنگید؟

برای پاسخ به این سوال باید شرایط زندگانی هر كدام این دو امام همام را بررسی نماییم زیرا همانطور كه بزرگان دینی و مورخان زبردست تاكید كرده اند: روح حاكم بر زندگی هر كدام از معصومین علیهم السلام، هیچ تفاوتی با یكدیگر ندارد و تنها، شرایط موجود به رفتارهای ظاهرا متفاوتی منجر شده است.

* سه عامل قیام حسینی

درباره قیام امام حسین علیه السلام باید گفت كه این قیام سه دلیل مهم داشت كه هر یك از آنها در زمان امام حسن (ع) به شكل دیگری رخ نمود:

الف) حكومت ستمكار وقت از امام حسین (ع) بیعت می‌خواست: «خذ الحسین بالبیعة اخذاً شدیداً لَیسَ فیه رخصة (لهوف، صص ۹ و ۱۰؛ الفتوح، ابن اعثم، ج ۵، ص ۱۰؛ مقتل الحسین، خوارزمی، ج۱، ص ۱۸۰)؛ «از حسین بیعت محكم بگیر و هیچ گذشت هم نباید داشته باشی». اما تنها پاسخ ایشان این بود: «نه، بیعت نمی‏كنم» و نكرد. هنگام صلح امام حسن (ع)، معاویه از امام بیعت نخواست؛ یعنی بیعت كردن از مواد صلح نبود و هیچ مورخی هم ادعا نكرده است كه امام حسن (ع) یا فردی از یاران او یا برادران و اصحاب و شیعیانش با معاویه بیعت كرده باشد. پس بیعت كه یكی از عوامل وادارنده امام حسین (ع) به مقاومت شدید بود، در جریان امام حسن (ع) وجود نداشت.

ب) یكی دیگر از علل قیام امام حسین (ع) دعوت مردم كوفه بود. این مردمان بیست سال حكومت معاویه را چشیدند. در دوره او زجر دیدند و ستم­هایش را تاب آوردند، اما سرانجام بی‌تاب شدند. حتی برخی از مورخان معتقدند كه زمینه قیام امام، در كوفه صد درصد آماده‏ بود، اما رویدادهایی پیش بینی نشده اوضاع را دگرگون كرد. مردم كوفه‏ هجده هزار نامه برای امام فرستادند و آمادگی خود را به او اعلام كردند. اما هنگامی كه امام حسین (ع) آمد، كوفیان یاری اش نكردند.

همه می‌گویند كه زمینه‏ قیام فراهم نبوده است. اما از دید تاریخی اگر امام آن نامه‏ها را نادیده می‌گرفت، بی گمان در تاریخ محكوم می‌شد؛ یعنی آیندگان می‏گفتند كه زمینه بسیار خوبی را از دست داد. اوضاع كوفه در دوره امام حسن (ع) چنین نبود، بلكه مردم كوفه خسته، ناخشنود و پراكنده بودند و میانشان اختلاف عقیده پیدا شده بود.

اعلام آمادگی مردم كوفه حجت را بر امام حسین (ع) تمام كرد و اگر زمینه هم آماده نبود، ایشان نمی‏توانست آن اتمام حجت را نادیده بگیرد. اما در زمان امام حسن (ع) مردم كوفه برای قیام آمادگی نداشتند. وضع داخلی كوفه به اندازه‌ای بد بود كه خود امام حسن (ع) از بسیاری از مردم كوفه پرهیز می­كرد و هنگامی كه بیرون می­رفت در زیر لباسهایش زره می‏پوشید تا خوارج و دست‌پروردگان معاویه به او آسیب نرسانند. چنانكه روزی در حال نماز به‌سوی آن حضرت تیر انداختند اما چون در زیر لباس‌هایش زره پوشیده بود تیر كارگر نشد (علل الشرایع، شیخ صدوق، ج۱، ص ۷۱۷)

ج) عامل سومی كه در قیام امام حسین وجود داشت عامل امر به معروف و نهی از منكر بود؛ یعنی با قطع نظر از اینكه از امام حسین (ع) بیعت می‌خواستند و او حاضر نبود بیعت كند و قطع نظر از اینكه مردم كوفه از او دعوت كرده بودند و اتمام حجتی بر امام حسین (ع) شده بود و او برای اینكه پاسخی به آنها داده باشد، اعلام آمادگی كرد. قطع نظر از اینها مسئله دیگری وجود داشت كه امام حسین (ع) تحت آن عنوان قیام كرد.

آن مسئله امر به معروف و نهی از منكر بود. مسئله اینكه معاویه در دوره بیست ساله خلافتش بر خلاف اسلام عمل كرد احكام اسلام را تغییر داد، بیت المال مسلمانان را حیف و میل كرد، خونهای محترم را ریخت و سرانجام پسر شراب­خوار، قمارباز و سگ­باز خودش را به ولایت­عهدی برگزید. امام حسین (ع) ­در برابر مخالفت‌های معاویه با سنّت پیامبر (ص) فرمود:

بر ما لازم است‏ كه به اینان اعتراض كنیم؛ زیرا پیغمبر چنین فرموده است:

مَنْ رَأَى سُلْطَاناً جَائِراً مُسْتَحِلاًّ لِحُرُمِ اللهِ نَاكِثاً لِعَهْدِهِ مُخَالِفاً لِسُنَّةِ رَسُولِ اللهِ یَعْمَلُ فِی عِبَادِ اللهِ بِالإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ثُمَّ لَمْ یُغَیِّرْ عَلَیه بِقَوْلٍ وَلا فِعْلٍ كَانَ حَقِیقاً عَلَى اللهِ أَنْ یُدْخِلَهُ مَدْخَلَهُ وَ قَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ هَؤُلاءِ الْقَوْمَ قَدْ لَزِمُوا طَاعَةَ الشَّیْطَان (بحارالانوار، ج۴۴، ص ۳۸۲)
هركس پادشاه ستمگری را بنگرد، كه حرام خدا را حلال كرده، دین خدا را فرو افكنده، با سنّت پیامبر خدا مخالفت می‏كند و در میان مردمان با گناه‌كاری و ستم حكم می‏راند، سپس با سخنرانی و اقدام بر او نشورد، سزاوار است كه خداوند آن كس را نیز به سرانجام [خواری و عذاب] آن پادشاه دچار سازد و به تحقیق می‌دانید كه این گروه (حاكمان وقت) ازشیطانپیروی می‌كنند.

بنابراین، اوضاع زمان امام حسن (ع) با شرایط زمان امام حسین (ع) متفاوت بود؛ یعنی معاویه می­گفت: من حاضرم به كتاب‏ خدا و سنت پیغمبر و سیره «خلفای راشدین» صددرصد عمل كنم و برای‏ خود جانشینی معین نكنم. البته امام حسن (ع) به ماهیت معاویه خوش­بین نبود و چنان­چه در آن اوضاع صلح را نمی­پذیرفت، امروز در تاریخ‏ محكوم می­شد. اكنون تاریخ معاویه را محكوم می‌كند؛ زیرا او همه این شروط را پذیرفت و تنها از دید سیاسی پیروز شد و هنگامی كه بر مسند خلافت و قدرت نشست این شرط­ها را زیر پا گذاشت و به هیچ­یك از آنها عمل نكرد و آشكار ساخت كه آدم دغل باز است. هنگامی كه او به كوفه آمد به صراحت گفت:

مردم كوفه! من‏ در گذشته با شما نجنگیدم برای اینكه شما نماز بخوانید، روزه بگیرید، حج‏ بكنید، زكات بدهید، «ولكن لآمُرَ علیكم (مقاتل الطالبیین، ص ۴۶)؛ «من جنگیدم برای اینكه امیر و رئیس شما باشم».

معاویه در زمان امام حسن (ع) دست به كاری نزد كه ماهیتش را آشكار كند و زمینه‌ای برای قیام به انگیزه امر به معروف و نهی از منكر یا به اصطلاح تكلیفی بالفعل به وجود آید، اما این زمینه در زمان امام حسین (ع) ‏ بود.

* صبر ده ساله امام حسین در برابر معاویه

بنابراین، وضعیت دوران امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را از هیچ دیدی با یكدیگر نمی­توان سنجید؛ زیرا امام حسن (ع) می‌بایست مدتی كناره میگرفت تا ماهیت پنهان و مستور امویان آشكار شود و قیامی كه در آینده انجام می­گیرد از نظر تاریخ موجه باشد. برخی از شیعیان پس از همین قرارداد صلح كه پایبند نبودن معاویه به آن آشكار شد، به امام حسن (ع) عرض‏ كردند كه اكنون این قرارداد صلح «كأن لم یكن» است، بنابراین شما قیام كنید.

آنان درست می­گفتند؛ زیرا معاویه آن را نقض كرد. امام فرمود: «نه». قیام پس از معاویه صورت می‌پذیرد؛ یعنی كمی بیش از این به آنان باید مهلت داد تا وضع خودشان را خوب روشن كنند. آن­وقت، زمان قیام است. معنای سخن امام این است كه اگر تا دوران پس از معاویه زنده می‏بود و در همان وضعی قرار می‏گرفت كه امام حسین (ع) در آن قرار گرفت، بی­گمان قیام می‏كرد.

بنابراین، وضع امام حسن (ع) بر پایه سه عاملی كه انگیزه‏های مهم، صحیح و مشروع قیام امام حسین (ع) به شمار می‌رفت، با وضع برادرش متفاوت و متغایر بود؛ یعنی از او تقاضای بیعت ‏كردند و از وی بیعت نمی‏خواستند. مردم كوفه حجت را بر امام حسین (ع) تمام كردند و گفتند كوفه پس از بیست سال بیدار شده و كوفه پس از دوران معاویه با كوفه پیش از آن متفاوت است.

هنگامی كه نام امام حسین (ع) میان مردم كوفه برده شد، آنان اشك ریختند و گفتند كه درخت­ها میوه داده‏اند و زمین­ها سرسبز شده­اند، بیا كه آمادگی ما كامل‏ است. این دعوت­ها برای امام‌حسین (ع) اتمام حجت بود. اما امام حسن (ع) در وضع دیگری به سر می‌برد.

هركس وضع كوفه را در آن زمان می­دید، آماده نبودن مردمان آن را درمی­یافت. نكته قابل توجه آن است كه همانطور كه امام حسن علیه السلام نزدیك به ده سال – بنا به شرایطی كه گفته شد- در برابر معاویه قیام نكرد، امام حسین علیه السلام نیز تقریبا به همین مقدار زمان از دوران امامتش با دوران معاویه همراه بود و قیام نكرد كه این مساله به ویژگی‌های آن دوران و نیز وضعیت معاویه بر می‌گردد.

معاویه منافقانه از دین دم می‌زد و امكان داشت كه مقابله نظامی با وی، به اصل دین آسیب وارد نماید اما در دوران یزید، شرایط تغییر یافت و شرابخوارگی علنی یزید یا اشعار وی كه هیچ سنخیتی با توحید و دیانت نداشت، راه را برای قیام در برابر حاكم ظالم فراهم می‌آورد.

 

شفقنا





نوع مطلب : حدیث، اصحاب اهل بیت، ماجراهای جالب و نکته های اخلاقی و آموزنده، کلیپ، در باب اهل بیت، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، تزکیه نفس، ولایت و امامت، پاسخ به شبهات، تاریخ اسلام، تولی و تبری، سیاست و دین، معارف اهل بیت، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اسما خداوند متعال

پخش زنده حرم
Online User اسلام کوئست سایت جامع فرهنگی 
مذهبی شهید آوینی Aviny.com

دنیـای نیـاز بـه نمــاز | WorldPrayer.ir

 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات