اسرار حق
درباره وبلاگ


پروفایل من
hasanbolboli.blogfa.com/Profile
استفاده از تمامی مطالب وبلاک آزاد می باشد
حتی بدون ذکر منبع
تلگرام ما
@asrarhag

مدیر وبلاگ : حسن فاطمی فرد
مطالب اخیر
نویسندگان
بی‌تردید شیخ بهایی از علمای برجسته جهان تشیع است که خدمات فراوانی نه تنها برای این مذهب، بلکه برای جهان داشته است؛ ولی بعضا شبهاتی همانند «چرایی تعامل شیخ با سلاطین صفوی» درباره این عالم بزرگوار مطرح می‌شود که نمی‌توان در برابر این شبهات چشم‌ها را بست و بی‌توجه از کنار آن‌ها گذشت.

عالمی که در دنیا و آخرت در مجاورت اهل‌بیت(ع) قرار دارد
  مشرق،  شیخ بهایی از علمای برجسته جهان تشیع، که نام کامل ایشان بهاءالدین محمد بن الحسین بن عبدالمحمد حارثی همدانی عاملی جبع بود که ساکن اصفهان بوده است. به شیخ بهایی «حارث همدانی» می‌گویند، چرا که نسب ایشان به حارث همدانی یار باوفای امیر‌المومنان(ع) می‌رسد و خود همدان نیز قبیله‌ای از قبایل یمن است که از دوستداران امیر‌المؤمنان(ع) بودند و حارث همدانی در ولایتمداری به علی(ع) معروف بود و همچنین طایفه ایشان نیز به دوستداران خاندان امیر‌المؤمنانن(ع) شهرت داشتند.

شیخ بهایی از جایگاه علمی والایی برخوردار بوده به گونه‌ای که هر یک از علمایی که سخن از ایشان به میان می‌آورند با عظمت از او یاد می‌کند. برای نمونه مرحوم حر عاملی در کتاب «امل‌ الامل» درباره شخصیت شیخ بهایی می‌فرماید «این بزرگوار از نظر فکر ،علم ، فقاهت، فضل، جلالت قدر، موقعیت، تألیفات خوب، سلیس و روان بودن قلم، حال این بزرگوار روشن‌تر از این است که ما درباره ایشان مطلبی بگوییم و شیخ بهایی از مهارت ویژه‌ای برخوردار بود.» و یا مرحوم تفرشی در «نقد‌الرجال» می‌فرماید «شیخ بهایی، این بزرگوار جلیل‌القدر و عظیم‌المنزله است و من برای ایشان نظیری ندیدم که کسی وجود داشته باشد که در فنون اسلامی وارد باشد.» و هکذا... .


شیخ در متون مختلفی تخصص داشته و علومی را دارا بود که همه را مبهوت خود کرده بود؛ از این رو تمایلی بسیاری داشت که اختلاف و همنشینی با حکام و سلاطین نداشته باشد تا بتواند به کارهای خویش برسد؛ اما بالاخره موقعیت او طوری بود که نمی‌توانست به این آرزوی خود جامه عمل بپوشاند. ایشان تألیفات زیادی در مباحث فقهی، علوم قرآنی، حدیث و اصول فقه، اعتقادی و ادبی داشت و بسیاری از آن به چاپ رسیده است.

شیخ بهایی از توجه و عنایت ویژه اهل‌بیت(ع) نیز برخوردار بوده که نقل می‌کنند: آقای عز‌الدین قاضی‌القضات اصفهانی نقل می‌کند که شبی خواب یکی از ائمه معصوم(ع) را می‌بیند که به من فرمود کتاب «مفتاح‌الفلاح» را نسخه‌برداری کن و به آن عمل کن. قاضی‌القضات اصفهانی می‌گوید «از خواب پریدم و هرچه فکر کردم تاکنون چنین کتابی ندیده و نشنیده بودم و حتی علمای اصفهان نیز از آن خبر نداشتند. در آن زمان به دلیل لشکرکشی در برخی از نقاط کشور مرحوم شیخ بهایی در جبهه بود؛ لذا وقتی شیخ بهایی بعد از مدتی به اصفهان بازگشت از ایشان پرسیدم آیا کتابی با عنوان مفتاح‌الفلاح سراغ دارید؟» و شیخ بهایی در پاسخ او گفت «بله من چنین کتابی را در سفر نوشته‌ام اما تا به حال آن را به احدی نشان نداده‌ام» و قاضی‌القضات اصفهانی می‌گوید «من امام معصوم را در خواب دیدم و ایشان فرمودند که بر عمل به این کتاب مداومت داشته باشم» که شیخ بهایی با شنیدن این مسئله بسیار گریست و کتاب را به او داد و گفت «از آن نسخه‌برداری کن.»
عالمی که در دنیا و آخرت در مجاورت اهل‌بیت(ع) قرار دارد
ندایی که شیخ قبل از رحلتش شنید
شیخ بهایی از چشم و گوش برزخی نیز برخوردار بوده و مرحوم مجلسی بزرگ پدر علامه مجلسی در این‌باره می‌فرمایند «6 ماه قبل از رحلت مرحوم بهایی، خود ایشان ندایی را از قبر «بابا رکن‌الدین» می‌شنود که «شیخ در فکر خود باش!» در حالی که من نزدیک شیخ بهایی بودم اما متوجه این صدا نشدم. شیخ رو به من کرد و گفت صدا را شنیدید؟ گفتم خیر؛ ایشان گریست و دست به دعا برداشت. بعدها که ما اصرار کردیم، شیخ بهایی گفت به من خبر دادند آماده مرگ شو و بعد از 6 ماه ایشان رحلت کرد و بنده به اتفاق تمام طلاب و فضلای اصفهان و مردم عادی که حدود 50 هزار نفر می‌شدیم، به تشییع ایشان رفتیم.»*

داستان طلسم شیخ بهایی در حرم امام رضا(ع)
پیرامون چگونگی ساخت حرم مطهر رضوی آمده است «در مورد نقشه و ساخت حرم مطهر و ملکوتی امام علی بن موسی الرضا(ع) توسط شیخ بهایی(قدس سره) یکی از مسؤلین آستان قدس رضوی تعریف می‌کرد: شیخ بهایی پس از طراحی حرم، در هنگام ساخت آن، خود بر کلیه امور نظارت داشته‌اند و تمام مراحل ساخت حرم نیز تحت نظارت و کنترل ایشان انجام می‌شده است. قبل از آنکه ساخت حرم به اتمام برسد، برای جناب شیخ، سفر مهمی پیش می‌آید. شیخ سفارش‌های لازم را به معماران و مسؤولان ساخت حرم کرده، بسیار سفارش می‌‌کنند که کار را متوقف نکنند و ساخت حرم را پیش برده به اتمام برسانند؛ به جز سر در دروازه اصلی حرم(دروازه ورودی به حرم و ضریح مقدس، نه دروازه صحن) چرا که شیخ در نظر داشته روی آن کتیبه‌ای را که از اشعار خودش بوده نصب نماید. رسم است بر سر در اصلی یا دروازه ورودی به حرم ائمه اطهار(ع) و حتی امامزادگان مطهر، کتیبه‌ای نصب می‌شود و در شأن آن بزرگوار روایت، جمله یا شعری نوشته می‌شود. گاهی نیز روایت یا حدیثی از خود آن بزرگوار روی کتیبه نوشته می‌شود. به هر حال، سفر شیخ به درازا می‌کشد و بیش از زمان پیش بینی شده در سفر می‌ماند. هنگامی که از سفر باز می‌گردد و جهت سرکشی کارهای ساخت و ساز به حرم مطهر می‌رسد، با تعجب بسیار می‌بیند که ساخت حرم به پایان رسیده، سر در اصلی تمام شده و مردم در حال رفت و آمد به حرم مقدس هستند. شیخ با دیدن این صحنه، بسیار ناراحت می‌شود و به معماران اعتراض می‌کند که «چرا منتظر آمدن من نماندید؟ چرا صبر نکردید؟»

مسئول ساخت عرض می‌کند: «ما می‌خواستیم صبر کنیم تا شما بیایید، اما تولیت حرم نزد ما آمدند و بسیار تأکید کردند که باید ساخت حرم هر چه سریع‌تر به پایان برسد. هر چه به او گفتیم که باید شیخ بیاید و خود بر ساخت سر در دروازه نظارت مستقیم داشته باشد، قبول نکردند. وقتی زیاد اصرار کردیم، گفتند: کسی دستور اتمام کار را داده که از شیخ خیلی بالا‌تر و بزرگ‌تر است. ما باز هم اصرار کردیم و خواستیم صبر کرده، منتظر شما بمانیم.

در این زمان تولیت حرم گفتند: خود آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام دستور اتمام کار را داده‌اند. شیخ بهایی قدس سره هم‌راه مسؤل ساخت پروژه و معماران نزد تولیت حرم می‌روند و از تولیت در این مورد توضیح می‌خواهند. تولیت حرم نقل می‌کند: چند شب پی در پی آقا امام رضا علیه السلام به خواب من آمده و فرمودند: «کتیبه شیخ بهایی، به در خانه ما زده نشود، خانه ما هیچ‌گاه به روی کسی بسته نمی‌شود و هر کس بخواهد می‌تواند بیاید.» شیخ با شنیدن این حرف، اشک از چشمانش جاری می‌شود و به سمت ضریح می‌رود و ذکر «یا ستار العیوب» بر لبانش جاری می‌‌شود. سپس در کنار ضریح آن قدر گریه می‌کند تا از هوش می‌رود. پس از به هوش آمدن خود چنین تعریف می‌کند: من می‌خواستم یکی از طلسم‌ها را به صورت کتیبه‌ای بر سر در ورودی حرم بزنم، با این اثر که افرادی که آمادگی لازم را ندارند، نمی‌توانند وارد حرم مطهر و حریم مقدس حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام شوند؛ اما خود آقا نپذیرفتند و در خواب به تولیت آستان از این اقدام ابراز نارضایتی فرمودند.»**

زندگی علمی
شیخ از محضر اساتیدی همانند «شیخ عزالدین حسین عاملی»، «عبدالله بن شهاب‏الدین حسین یزدی معروف به ملاعبدالله یزدی»، «مولانا افضل قاینی»، «حکیم عماد الدین محمود»، «ابی الطیف مقدسی» و «ملا محمد باقر یزدی» بهره برده و توانسته تعداد زیادی شاگرد همانند «ملا محمد محسن بن ‏مرتضی بن محمود فیض کاشانی»، «سیدمیرزا رفیع‏الدین محمدبن حیدر حسینی طباطبایی نائینی»، «ملامحمدتقی بن مقصود علی مجلسی، معروف به مجلسی اول»، «صدرالدین محمدبن‏ابراهیم شیرازی، معروف به ملاصدرا» و «ملامحمدباقربن‏محمد مؤمن خراسانی سبزواری، معروف به محقق سبزواری» را تربیت کند. تألیفات ایشان براساس پژوهش یکی از محققان بالغ بر 95 کتاب و رساله است. برخی از نویسندگان نیز آثار او را 120 عنوان ذکر کرده‏اند.
عالمی که در دنیا و آخرت در مجاورت اهل‌بیت(ع) قرار دارد
شخصیت ادبی
شیخ بهائی آثار برجسته‌ای به نثر و نظم پدید آورده است که افزون‌بر فارسی و عربی ترکی را نیز شامل می‌شد. اشعار فارسی او عمدتاً شامل مثنویات، غزلیات و رباعیات است. وی در غزل به شیوه فخرالدین عراقی و حافظ، در رباعی با نظر به ابو سعید ابوالخیر و خواجه عبدالله انصاری و در مثنوی به شیوه مولوی شعر سروده است. ویژگی مشترک اشعار بهائی میل شدید به زهد و تصوّف و عرفان است. بهترین منبع برای گردآوری اشعار بهائی، کشکول است تا جائی که به عقیده برخی محققان، انتساب اشعاری که در کشکول نیامده است به بهائی ثابت نیست.

زندگی سیاسی شیخ بهایی
محمد بن حسین عاملی در مدت 78 سال عمر خود با چهار تن از سلاطین صفوی معاصر یعنی شاهان طهماسب،‌ اسماعیل دوم، محمدخدابنده و عباس اول بوده است ولی عمده فعالیت سیاسی او در دورهٔ دو پادشاه آخر گذشته. وی در سال 966 هجری قمری در حالی که سیزده سال داشت به همراه پدر به دلیل افزایش تهدیدات حاکمان عثمانی نسبت به شیعیان جبل عامل و احترام فراوان حاکمان آن زمان ایران(پادشاهان صفوی) به عالمان دینی به ایران مهاجرت می‌کند.

پدر شیخ با توجه به پیشینهٔ علمی و فقهی به سمت شیخ الاسلامی قزوین و سپس شیخ‌الاسلامی مشهد و هرات منصوب می‌شود که در تمام این چهار سال شیخ در کنار پدر بوده و با مسائل این سمت آشنا می‌شود. پس از وفات پدر نیز به همین سمت در برخی شهرها منصوب می‌شود.

چرایی همکاری شیخ بهایی با سلاطین صفوی
عمده فعالیت‏های سیاسی شیخ بهایی در عهد شاه عباس اول در سمت‌های مختلفی صورت گرفته است. برخی نیز ایرادهای بر عملکرد سیاسی وی می‌گیرند و می‌گویند «وی ضمن همکاری با سلاطین صفوی در قالب پذیرش منصب شیخ الاسلامی، در مدح آن‌ها کتاب‌های مختلفی را تألیف کرده که این‌ها نشان می‌دهد وی از تضاد و دوگانگی در نظر و عمل سیاسی برخوردار بوده است.»

افرادی نیز در مقام پاسخ به این ایرادها بر آمده‌اند و بیان می‌کنند: شیخ به دلیل تقیه، مصلحت عامه و اقامه امر به معروف و نهی از منکر با سلاطین صفوی تعامل داشته است. امام خمینی(ره) نیز در رد این‌گونه شبهات می ‏فرمایند «...می‏بینیم که یک طایفه از علما این ‏ها گذشت کرده ‏اند از یک مقاماتی و متصل شده ‏اند به یک سلاطین با این که می ‏دیدند مردم مخالف‌اند؛ لکن برای ترویج دیانت و ترویج تشیع اسلامی و ترویج مذهب حق، این‏ها متصل شده ‏اند به یک سلاطین و این سلاطین را وادار کرده ‏اند خواهی نخواهی برای ترویج مذهب تشیع و این‏ ها آخوند درباری نبودند. این اشتباهی است که بعضی نویسندگان ما می‏ کنند. اطرافیان سلاطین این آقایان بودند. اینها اغراض سیاسی داشتند، اغراض دینی داشتند. نباید یک کسی تا به گوشش می ‏خورد که مثلا مجلسی رحمه الله، محقق ثانی رحمه الله، شیخ بهایی رحمه الله با این‏ ها روابط داشته ‏اند و می‏ رفتند سراغ این‏ ها، همراهی شان می‏ کردند، خیال کنند که اینها مانده ‏اند برای جاه و عزت و احتیاج داشتند به این که سلطان حسین و شاه عباس به آن‏ها عنایتی بکنند. این حرف‏ ها نبوده در کار، آن‏ ها گذشت کردند، یک مجاهده نفسانی کرده ‏اند برای این که مذهب را به وسیله آن‏ ها، به دست آن‏ها ترویج کنند.»

افرادی نیز در پاسخ به ایراد «مدح سلاطین معاصر و تألیف کتاب و رساله به نام آن‏ها» تأکید می‌کنند «اولا این تلاش‌ها برای حفظ و ترویج آثار بوده است. ثانیا وی تنها عدالت و جلوه‌های اقتدار شاهان صفوی را ستوده نه تقوا و پرهیزگاری آن‌ها را. ثالثا وی تنها شاهان معاصر را ستوده نه دودمان صفوی را که ممکن است این تعریف به اجبار برای تأیید اقتدار شاهان شیعی در برابر حکومت رقیب یعنی عثمانی بوده است.»

این عالم برجسته افزون‌بر تبحر در علوم مختلف همانند فلسفه، منطق، هیئت و ریاضیات در بحث معماری سرآمده دوران خود یعنی عصر صفوی بوده و همچنان شاهکارهای معماری وی در میان شاهکارهای دیگر می‌درخشد. چنانکه گرمابه ساخته شده از سوی ایشان یکی از عجایب دنیای معماری به شمار می‌آید.

در شرح حال این گرمابه بیان می‌کنند که با یک شمع همیشه روشن گرم می‌شده است، ولی متأسفانه از سوی استعمارگران برای همیشه شمع این آثار ملی ساخته دوران صفوی ـ قاجار خاموش و کتابی که چگونگی کار این شمع در آن نوشته شده بود به غارت می‌رود، همچنان نسخه اصلی این کتاب در کتابخانه‌های واتیکان، برلین، لندن و ترکیه موجود است. بنابر نقلی مشهور زمانی که تعدادی محقق انگلیسی می‌خواستند راز گرم شدن این حمام به کمک شمع را بفهمند، با دستکاری در معماری بنا باعث شدند که شمع حمام نیز با مشکل مواجه شود و از آن زمان دیگر این شمع‌ روشن نشده‌ است.
عالمی که در دنیا و آخرت در مجاورت اهل‌بیت(ع) قرار دارد
چگونه یک شمع گرمابه ساخت شیخ بهایی را گرم نگه می‌داشت؟
برخی از متخصصان امر معماری می‌گویند که این حمام با استفاده از یک سیستم پیچیده مهندسی به مدت طولانی تنها با یک شمع روشن می‌شده است. ولی قابل قبول‌ترین نظریه این است «یک سیستم سفالینه لوله کشی زیرزمینی در حد فاصل آبریزگاه مسجد جامع و این حمام وجود داشته که با روش مکش طبیعی، گازهایی مانند متان و اکسیدهای گوگردی را به مشعل خزینه حمام هدایت می‌کرده و این گازها به عنوان منبع گرما در مشعل خزینه می‌سوخته است. در واقع شیخ بهایی طبق محاسباتی دقیقی خزینه حمام را به گونه‌ای طراحی کرده بود که فاضلاب این مکان تبدیل به گاز متان شود. همچنین بخشی از لجن‌های ته نشین شده در این مکان برای تولید بیوگاز مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ بدین شکل که شیخ بهایی با محاسباتی حجم لجن مورد نیاز برای تولید بیوگاز را مشخص کرده بود و گاز تولید شده به وسیله شعله‌هایی مخزن آب حمام را گرم می‌کرد. بنابراین آب این حمام با سیستم «دم و گاز» یعنی به کمک گاز متان فاضلاب مسجد جامع و چکیدن روغن عصارخانه شیخ بهایی (عصارخانه محلی برای تهیه روغن از دانه‌های روغن بوده است) در مجاورت حمام روشن می‌شده است.»

ولی در سال‌های اخیر یک مخترع مشهدی پس از 300 سال با شبیه سازی حمام شیخ بهایی به راز این موضوع پی‌برد. علی‌اصغر برهمند، رییس انجمن مخترعان خراسان رضوی و طراح شبیه سازی حمام شیخ بهایی مدعی شد که منبع آب این گرمابه از طلا بوده و با توجه به این که طلا رساناترین فلز انتقال گرما است، با حرارت کم انرژی زیادی تولید و آب منبع گرم می‌شده است. در طرح شبیه سازی شده به علت دسترسی نداشتن به طلا، از مس استفاده شده که در حمام منازل هم قابل استفاده است و موجب صرفه جویی 30 درصدی در مصرف سوخت می‌شود.

ساخت مسجد چهار باغ به روی لجنزار
کار مهم دیگر شیخ بهائی بنای مسجد مشهور چهار باغ است که چون در مسیر یکی از کانال‌های آب زاینده رود قرار داشت و امکان پی‌ریزی ساختمان عظیم و سنگی آن مواجه با اشکال می‌گردید و ساختمان مذکور هم نمی‌توانست روی سطح مرداب و لجن‌های موجود در اطراف آن قرار گیرد و امکان هرگونه خطر برای ساختمان و به ویژه برای دیوارهای جانبی گنبد و مناره‌ها وجود داشت،(این کانال هنوز از وسط مدرسه چهارباغ اصفهان عبور می‌کند) دست به یک ابتکار زد. شیخ برای اجرای صحیح این کار پیشنهاد کرد که نخست، مقدار زیادی زغال چوب به ضخامت 2 متر در سرتاسر پی ساختمان پراکنده گردد و پس از کوبیدن زغال در کف پی ها روی آن را با ساروج و شفته پر کرده و پی‌های ساختمان را روی ساروج و شفته مذکور بنا نمایند. این روش که عبارت است از استفاده از زغال چوب برای پی ساختمان‌های روی مرداب و لجن زار است، بعدها مورد توجه اروپائیان قرار گرفت و پی و شالوده ساختمان‌های عظیم خود را بدین طریق ساختند و هنوز هم در بعضی از نقاط به همین روش عمل می‌کنند.

البته ناگفته نماند چون باید ملات گل ساختمان مسجد بهم در آمیخته و با پا و سایر وسایل بخوبی مخلوط شود و از آنجا که هر چه ملات بیشتر پا بخورد چسبندگی گل بهتر شده و خوب عمل می‌آید، از این لحاظ به دستور شیخ بهائی ابتکاری برای هر چه بیشتر پا زدن گل‌ها بکار برده شد که ملات بنای مسجد هر روز زیر پای مردم و کودکان اهل اصفهان بلا وقفه پا بخورد و بهم مخلوط و آمیخته گردد. ابتکار شیخ بهائی این بود که دستور داد که هر روز صبح چند سکه طلا را در خاک ملات‌ها بریزند و سپس گل ساخته و به مردم اطلاع دهند که بیایند و سکه‌ها را برای خود بیابند. مردم گروه گروه گل ملات‌ها را از صبح لگدمال کرده و تا غروب آنروز تعدادی سکه برای خود می‌جستند و بدین طریق گل ملات‌ها کاملا به هم آمیخته و به قول معمارها عمل می‌آمد، یعنی همین کاری که امروزه هم برای گل خاک رس کاشی سازی به وسیله ماشین‌های مکانیکی مخلوط کن انجام می‌گیرد.

تقسیم آب زاینده رود
نخستین کار جالب شیخ بهایی تقسیم صحیح و طریقه مهندسی آب زاینده رود به محله‌ها و باغات شهر اصفهان بوده است، وی با محاسبه دقیق و بدست آوردن آمار بارندگی مناطق مختلف اصفهان، حومه و کوهستان‌های اطراف و همچنین سرچشمه زاینده رود، طرح دقیق نهرها و شیب و مقطح آن‌ها و سهم استفاده آب هر باغ و محله و منزل، به مشگل و اختلاف چندین ساله این منطقه پایان داد. این منطقه تا قبل از تقسیم آب همیشه در حال نزاع و جنگ و خونریزی قبیله‌ای برای تقسیم آب بود و با این کار شیخ بهائی این گرفتاری برای همیشه خاتمه پیدا کرد. بر اساس این رساله یا آئین نامه که امروزه به آن دفترچه مشخصات فنی می‌گویند، تقسیم بندی و استفاده صحیح از آب زاینده رود قانونمند شد و هنوز بر مبنای همان رونوشت تقسیم مقدار آب با توجه به حرکت و سرعت و کشش و شیب و حجم مناطق زراعی و باغ ها و یا برای استفاده عامه مردم مشخص و معلوم شده است.

جالب‌ترین محاسبه شیخ بهائی در این است که فصل سیلابی زاینده رود را طی 197 روز اوایل آذر ماه و سپس مدت 168 روز برای جریان عادی و منظم برسی و محاسبه کرده است. جالب‌تر آن‌که این مدت زمان تغییرات و نوسانات تا به امروزه با آمار متوسط عوامل جوی اصفهان منطبق بوده و اصالت خود را حفظ کرده است. شیخ بهائی طرز تقسیم بندی جریان آب زاینده رود را با توجه به محاسبات خیلی دقیق به 33 سهم تقسیم نموده که هر سهم معادل 5 شبانه روز قسمتی از آب رودخانه است که باید آب موجود در رودخانه به هر محله سرازیر شود که امروزه با نصب دستگاه‌های مختلف آب سنج‌ها در نقاط زاینده رود به همان نتیجه رسیده‌اند که وی در 420 سال قبل رسیده بود.

سرانجام شیخ بهایی، این عالم بزرگوار که به جهان بشریت خدمات متعددی کرد، چشم از جهان بست و در مشهد مقدس در خانه خویش به خاک سپرده شد و در حال حاضر آن خانه نیز جزو حرم مطهر علی بن موسی‌الرضا(ع) است که بدین ترتیب باید گفت شیخ بهایی هم در دنیا و هم در آخرت مجاور اهل‌بیت(ع) قرار دارد.

منبع : رسا



نوع مطلب : ماجراهای جالب و نکته های اخلاقی و آموزنده، تزکیه نفس، نماز و ذکر و دعا و نیایش، مسجد و نماز، فلسفه و عرفان اسلامی، تاریخ معاصر، پاسخ به شبهات، تاریخ اسلام، علما، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
یکشنبه 2 تیر 1398 07:31 ق.ظ

Thanks a lot. A good amount of content!

tesco price cialis viagra vs cialis when will generic cialis be available cialis et insomni prezzo di cialis in bulgaria click here cialis daily uk cost of cialis per pill does cialis cause gout 40 mg cialis what if i take cialis cuantos mg hay
جمعه 31 خرداد 1398 07:21 ق.ظ

You stated that very well!
chinese cialis 50 mg cialis sicuro in linea venta cialis en espaa cialis daily reviews cialis prices in england canadian discount cialis cialis 20 mg cialis pas cher paris cialis 5mg billiger link for you cialis price
چهارشنبه 29 خرداد 1398 04:07 ق.ظ

You said it perfectly.!
cialis 10 doctissimo fast cialis online cialis pills in singapore cialis name brand cheap cialis qualitat free generic cialis achat cialis en suisse canadian cialis prices on cialis 10 mg cialis super acti
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:07 ق.ظ

Really all kinds of useful material!
cialis uk cialis in sconto cialis 5 mg effetti collateral tadalafil 20 mg cialis 5 mg we recommend cheapest cialis cialis arginine interactio cialis arginine interactio cialis coupons printable fast cialis online
چهارشنبه 22 خرداد 1398 09:50 ب.ظ

Really quite a lot of good info.
acquisto online cialis interactions for cialis best generic drugs cialis cialis efficacit click here cialis daily uk cialis rezeptfrei dose size of cialis cialis en mexico precio legalidad de comprar cialis cialis mit grapefruitsaft
دوشنبه 20 خرداد 1398 10:29 ب.ظ

Cheers, Good stuff.
cialis coupons enter site very cheap cialis only best offers 100mg cialis click now buy cialis brand prescription doctor cialis precios cialis peru acquistare cialis internet cialis generisches kanada venta de cialis canada cialis bula
شنبه 24 فروردین 1398 05:24 ق.ظ

Amazing plenty of great facts!
is trust pharmacy in canada legitimate canadian discount pharmacies in canada drugstore online canadian medications 247 drugs for sale in canada good canadian online pharmacies online pharmacies buy viagra 25mg canadianpharmacyusa24h northwest pharmacies mail order
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:33 ب.ظ

You actually mentioned it effectively.
we like it cialis price prezzo di cialis in bulgaria ou acheter du cialis pas cher cialis reviews get cheap cialis cialis et insomni wow cialis 20 comprar cialis 10 espa241a cialis 5 mg buy generico cialis mexico
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:43 ب.ظ

This is nicely put! .
cialis 20 mg effectiveness tadalafil tablets cialis 20 mg cut in half cialis online try it no rx cialis cialis side effects dangers cialis patentablauf in deutschland where cheapest cialis prezzo cialis a buon mercato cialis with 2 days delivery
سه شنبه 13 آذر 1397 06:33 ب.ظ

Nicely put. Cheers!
cialis tadalafil tadalafil 20 mg cialis 100 mg 30 tablet wow cialis 20 low cost cialis 20mg only here cialis pills cialis kaufen wo cialis 5 mg scheda tecnica generic low dose cialis opinioni cialis generico
سه شنبه 13 آذر 1397 07:24 ق.ظ

Excellent postings. Thanks.
buying cialis overnight wow cialis tadalafil 100mg order a sample of cialis cialis name brand cheap cialis flussig only here cialis pills cialis canada tadalafilo sublingual cialis online cialis diario compra
یکشنبه 11 آذر 1397 06:58 ب.ظ

Thanks a lot! Helpful stuff!
cialis 20mg prix de cialis buy original cialis canadian drugs generic cialis cialis sale online we recommend cheapest cialis buying brand cialis online free cialis cialis ahumada 40 mg cialis what if i take
یکشنبه 11 آذر 1397 06:33 ق.ظ

Regards! I enjoy it.
tarif cialis france generic low dose cialis cialis generique 5 mg calis buy cialis online cheapest buy cialis online legal cialis 10mg prix pharmaci sublingual cialis online only best offers 100mg cialis buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 07:18 ب.ظ

Whoa tons of fantastic information.
price cialis per pill cialis alternative canadian drugs generic cialis where cheapest cialis cialis en 24 hora wow cialis tadalafil 100mg cialis coupon cialis soft tabs for sale how much does a cialis cost buy generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 06:11 ق.ظ

Thanks a lot. Quite a lot of forum posts.

costo in farmacia cialis how does cialis work cialis patentablauf in deutschland enter site 20 mg cialis cost cialis daily reviews brand cialis generic cialis 10mg prix pharmaci cialis taglich low dose cialis blood pressure cialis savings card
جمعه 9 آذر 1397 06:54 ب.ظ

Good content. Appreciate it!
cialis coupon cialis pills price each cialis for bph cialis billig order generic cialis online india cialis 100mg cost click here to buy cialis cialis baratos compran uk cialis flussig precios de cialis generico
جمعه 9 آذر 1397 07:07 ق.ظ

Seriously many of wonderful information.
india cialis 100mg cost i recommend cialis generico when will generic cialis be available tesco price cialis rx cialis para comprar cialis rezeptfrei cialis 30 day sample cialis ahumada order a sample of cialis weblink price cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:54 ب.ظ

Thanks. Excellent information!
cialis billig how much does a cialis cost the best choice cialis woman wow cialis tadalafil 100mg cialis uk generic cialis with dapoxetine prices on cialis 10 mg cialis 20mg cialis online deutschland where do you buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:12 ق.ظ

Thanks a lot! Useful stuff.
cialis for bph purchase once a day cialis brand cialis nl cialis pills in singapore low cost cialis 20mg cialis generic tadalafil buy cialis patent expiration cialis 100 mg 30 tablet rx cialis para comprar cialis sans ordonnance
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:19 ب.ظ

Kudos! Ample information.

cialis usa cost i recommend cialis generico prescription doctor cialis generico cialis mexico cialis canada on line dosagem ideal cialis only now cialis 20 mg import cialis cialis generico en mexico cialis tadalafil
یکشنبه 1 مهر 1397 06:32 ق.ظ

Thank you. Lots of advice.

canadian medications online prescriptions from canada without online pharmacies legitimate online pharmacies of canada canada viagra canadian government approved pharmacies canadian rx canadian pharmaceuticals canadian online pharmacies legitimate canadian government approved pharmacies
پنجشنبه 15 شهریور 1397 07:08 ب.ظ

Useful data. Thank you.
cialis 20 mg cut in half wow cialis tadalafil 100mg the best site cialis tablets cialis authentique suisse cialis pas cher paris cilas acheter cialis kamagra buy cialis uk no prescription cialis daily cialis lilly tadalafi
چهارشنبه 14 شهریور 1397 11:09 ق.ظ

Whoa a lot of useful data.
drugstore online shopping reviews drugstore online canada canada medication list canadian pharmacy viagra brand canada drugs canada online pharmacies medication canada medication pharmacy canadian drug store online pharmacies india northwest pharmacy canada
یکشنبه 11 شهریور 1397 07:24 ب.ظ

Cheers, Very good stuff!
generic cialis we use it cialis online store prix de cialis trusted tabled cialis softabs best generic drugs cialis online prescriptions cialis cialis tablets cialis 20mg preis cf buy cialis online nz tadalafil 20mg
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:32 ق.ظ

You said it perfectly.
get viagra prescription buy prescription viagra online viagra dosage buy viagra soft tabs viagra pharmacy online buy prescription viagra online uk viagra prices can u buy viagra over the counter buy viagra cheap prices how to buy generic viagra
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:10 ب.ظ

Very well expressed without a doubt. .
buy cialis uk no prescription 40 mg cialis what if i take purchasing cialis on the internet overnight cialis tadalafil cialis generic tadalafil buy cialis for sale in europa cialis generique 5 mg cialis generic availability cialis official site viagra vs cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 11:35 ق.ظ

Thank you! Plenty of material!

buying cialis on internet tadalafil 10 mg we recommend cialis best buy cialis 30 day trial coupon cialis patent expiration cialis 5 mg buy buy cialis sample pack cialis price thailand cialis kamagra levitra if a woman takes a mans cialis
سه شنبه 11 اردیبهشت 1397 01:19 ب.ظ
купить резинку для фитнеса
днепр
фитнес резинки
фытнес резинки икев
фітнес резінка boobonds
эспандер для фитнеса купить украина
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 07:44 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
sildenafil where to order viagra viagr viagra order online uk buying viagra from canada buyviagra buy a viagra online ordering viagra viagra price uk how do i buy viagra online
شنبه 18 فروردین 1397 05:07 ب.ظ

You mentioned that very well.
cialis manufacturer coupon generic cialis pro tesco price cialis cialis dosage amounts rx cialis para comprar prices on cialis 10 mg click now buy cialis brand where cheapest cialis cialis from canada 5 mg cialis pharmacie en ligne
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30
موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اسما خداوند متعال

پخش زنده حرم
Online User اسلام کوئست سایت جامع فرهنگی 
مذهبی شهید آوینی Aviny.com

دنیـای نیـاز بـه نمــاز | WorldPrayer.ir

 
 
 
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو | Buy Website Traffic