تبلیغات
اسرار حق - خانواده‌ای که پزشکان دربار قاجار و پهلوی بودند+عکس
 
اسرار حق
درباره وبلاگ


پروفایل من
hasanbolboli.blogfa.com/Profile
استفاده از تمامی مطالب وبلاک آزاد می باشد
حتی بدون ذکر منبع
تلگرام ما
@asrarhag

مدیر وبلاگ : حسن فاطمی فرد
مطالب اخیر
نویسندگان
فرزندان لقمان الممالک تبریزی که از بنیانگذاران مدارس جدید در ایران و پزشک مخصوص محمدعلی شاه بوده است، هم در عرصه سیاست و هم در لباس پزشکی به ایفای نقش پرداخته اند.


به گزارش مشرق؛ افراد و خاندان‌های زیادی در تاریخ معاصر ایران نقش آفرین بوده‌اند. در این میان خاندان ادهم و مخصوصا سه برادر به نام های حسن، صالح و عباس فرزندان لقمان الممالک تبریزی که از بنیانگذاران مدارس جدید در ایران و پزشک مخصوص محمدعلی شاه بوده است، هم در عرصه سیاست و هم در لباس پزشکی به ایفای نقش پرداخته اند که در این نوشتار به شرح مختصر زندگی آنان پرداخته خواهد شد.

طب
دکتر حسن ادهم


*میرزا زین‌العابدین‌خان ادهم(معروف به لقمان الممالک)

میرزا زین‌العابدین‌خان ادهم فرزند میرزا محمد فخرالاطبای کنی در سال ۱۲۶۸ قمری در تهران محله سرچشمه، کوچه سرتخت به دنیا آمد. چهار پسر او هر یک در عهد خود به دانشمندی بزرگ تبدیل شدند. از جمله دکتر محمدحسین‌خان ادهم (لقمان الدوله)، دکتر محمدحسن‌خان ادهم (حکیم الدوله)، دکتر عباس ادهم (اعلم الملک) هر سه پزشک و دکتر صالح ادهم (حشمت السلطنه) در رشته‌ علوم سیاسی، اقتصاد و حقوق از دانشگاه پاریس فارغ‌التحصیل گردید.

میرزا زین‌العابدین‌خان پس از اتمام دروس مقدماتی برای ادامه‌ راه وارد مدرسه‌ مبارکه‌ دارالفنون می‌شود و تحصیلات متوسطه و سپس تحصیلات طبی را در آن مدرسه به اتمام می‌رساند. البته وی در همین سالها که مشغول به تحصیل بوده مدتی هم به تبریز می‌رود و در کنار پدرش که حکیم باشی مظفر‌الدین میرزا بود به عنوان یکی از کارکنان دربار ولیعهدی مشغول به کار می‌شود. به دنبال تلاش و تمرین فراوان در محضر پدر به معین‌الاطباء ملقب می‌شود (۱۳۰۲ قمری). در سال ۱۳۰۷قمری به فرانسه می‌رود و در دانشکده‌ طب پاریس مشغول به تحصیل و در طب مزاجی، جراحی و کحالی صاحب دیپلم و تخصص می‌شود و در سال ۱۳۱۲ قمری به ایران بازمی‌گردد و تا سال ۱۳۱۴ قمری که ملقب به لقمان الممالک می‌گردد صاحب مناصب مهمی از جمله نماینده‌‌ ایران در مجمع صحی‌بین‌المللی پاریس، طبیب محمد علی میرزا ولیعهد در تبریز منصوب و در همان ایام هم مدرسه‌ لقمانیه یا دارالتربیت تبریز با همت و درایت او تأسیس می‌شود.

لقمان‌الممالک در سال ۱۳۲۶ قمری پس از نهضت مشروطیت به تهران نقل‌ و مکان می‌کند و ریاست مجلس حفظ الصحه‌ دولتی و طبیبان مخصوص دربار شاهی را عهده‌دار می‌شود. اقامت مجدد او در تهران باعث شد که همواره زندگی پرکاری را سپری نماید. او مدتی نیزریاست کلاس همایونی برای تعلیم و تربیت احمد میرزا ولیعهد، ریاست مریض‌خانه دولتی (بیمارستان سینا)، عضویت شورای عالی بهداشت فرانسه را تقبل نموده و در نهایت موفق به دریافت نشان لژیون دونور فرانسه شد.

همانگونه که گفته شد یکی از شاخص‌ترین فعالیت‌های علمی فرهنگی لقمان الممالک که به آن اشاره نیز شد پیشگامی او در تأسیس مدرسه‌ لقمانیه برای تعلیم فیزیک، شیمی، طبیعی، زبان خارجی و فارسی و ارتقای کیفی مدرسه در حد بین‌الملل بود تا آن جا که روسیه و فرانسه دیپلم آن مدرسه را به رسمیت می‌شناختند. سرانجام او در سال ۱۳۳۶ شمسی در تهران وفات یافت.

*دکتر حسن ادهم


حسن ادهم معروف به حکیم الدوله،‌ فرزند لقمان الممالک تبریزی از اطبای معروف زمان از اهالی آذربایجان است. وی در سال 1263ش دیده به جهان گشود. تحصیلات پزشکی خود را در اروپا انجام داد و پس از مراجعت به ایران،‌ مدتی را در تبریز به کار طبابت اشتغال ورزید. همچنین مدتی را به عنوان پزشک شاه احمد فعالیت نمود. سپس به عنوان استاد علوم طب در دارالفنون انتخاب گردید. پس از آن و در سال 1300ش در کابینه قوام السلطنه به عنوان وزیر صحیه و امور خیریه منصوب شده، سه ماه در این سمت باقی بود تا اینکه این وزارتخانه منحل گردید.



وی تنها کسی بود که در جریان بازداشت آزادیخواهان در باغشاه و هنگامی که آنها را به شدت و به سختی شکنجه می کردند، توانست برای آنها کاری انجام داده و باعث تخفیف شکنجه شدنشان گردد، همچنین برای آنها توانست لباس تهیه کند، زیرا بیشتر آنها فقط یک سری لباس داشتند که آن هم در زیر شکنجه پاره و مستهلک شده بودند. همچنین در جریان مسموم کردن حاج آقا نورالله اصفهانی که جزء قیام کنندگان و از رهبران قم بودند، وی به قم حرکت نمود و خود را بر بالین حاج آقا نورالله رساند تا وی را مداوا نماید؛ ولی کاری از وی ساخته نبود و حاج آقا نورالله بر اثر مسمومیت ناشی از تزریق سم به شهادت رسید.

در جریان خودکشی اکبر داور وزیر مالیه رضا شاه نیز تلاش و کوشش بسیاری نشان داد، بلکه بتواند مانع مرگ وی شود که موفق نشد.

دکتر حسن ادهم، پس از تاسیس دانشکده پزشکی دانشگاه تهران، با سمت استادی در آن دانشکده مشغول به کار شد. او همچنین در کنار فعالیت پزشکی به کارهای اجتماعی اشتغال داشت. چند سالی ریاست انجمن بلدیه (‌ انجمن شهر فعلی) را بر عهده گرفت. در دوره های نهم، دهم، یازدهم، دوازدهم و سیزدهم نماینده مردم تهران در مجلس شورای ملی بود. در سال 1330ش در کابینه دکتر مصدق وزیر بهداری شد و در ترمیم کابینه به وزارت مشاور منصوب گردید. در سال 1336ش و در سن 67 سالگی چشم از جهان فرو بست و در مقبره خانوادگی در گورستان ظهیرالدوله مدفون گردید.

دکتر ادهم در هنگام نمایندگی مجلس شورای ملی طرحی را با این عنوان تقدیم مجلس نمود: «مقام محترم مجلس شورای ملی: پیشنهاد می کنم راجع به فروش املاک زراعتی موقوفه محض این که اسامی واقف خیرو نوع پرور از میان نرفته و فراموش نشود، ساختمانهای بیمارستانها یا آموزشگاه‌ها که از درآمد فروش املاک مذکور بنا می شود به اسم شخص واقف ملک نامیده شود و اسم آن شخص را در سر آن بنا بگذارند و الا در مدخل بنا ذکر شود که این ساختمان از حاصل فروش ملک موقوفه فلان شخص ساخته شده است».

در جریان برگزاری انتخابات دوره شانزدهم و هنگامی که به سبب تهدید و تطمیع و مداخلات نامشروع بعضی از اعضای انجمن های فرعی، فریاد اعتراض از هر سو برخاست و در 28 مهر 180نفر از افراد صاحب منصب تهران در اعتراض به انتخابات در دربار متحصن شدند و همچنین پس از حادثه قتل هژبر در مدرسه سپهسالار، گردانندگان انجمن نظارت تصمیم به ابطال انتخابات گرفت، انجمن نظارت تهران بعد از دو ماه به ریاست دکتر حسن ادهم (حکیم الدوله) کار انتخابات را تجدید نمود.

وی یکی از سهامداران شرکت نفت انگلیس و ایران بود و هر سال از این بابت حق السهم دریافت می نمود. که با ملی کردن صنعت نفت به وسیله دولت مصدق از این امتیاز محروم گشت.

*دکتر صالح ادهم

صالح ادهم، ملقب به حشمت‏السلطنه فرزند لقمان‏الممالك تبریزى است که در سال 1268ش در تبریز متولد شد. وی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتى در موطن خویش، جهت ادامه تحصیلات عازم اروپا شد و در فرانسه به تحصیل علم حقوق پرداخته، موفق به اخذ درجه‏ دكترا از آن کشور شد. پس از بازگشت به ایران، به دربار سلطان احمد شاه قاجار راه یابد و توانست از محارم و نزدیكان او گردید. مدت‏ها ریاست دفتر مخصوص سلطان احمد شاه را عهده دار بود. پس از انقراض سلطنت قاجاریه به اروپا رفت و تا آخرین دقایق حیات احمد شاه همراه وی حضور داشت و او را ترك نكرد. پس از درگذشت شاه قاجار، به ایران بازگشت. احمدشاه در وصیت نامه اش برای حشمت السلطنه مقرری ماهیانه وضع نموده بود. چندى در دانشكده حقوق به تدریس اشتغال ورزید؛ ولى از قبول هر نوع شغل دولتى اعراض نمود. در آن ایام برادران وى طبیب مخصوص شاه بودند و امكان همه‏گونه كمك و مساعدت را نسبت به برادر خود داشتند؛ ولى وی زیر بار نرفته و کمکی را از جانب ایشان قبول ننمود. وفات وى در سال 1330ش اتفاق افتاد و در جوار ظهیرالدوله مدفون گردید.

*دکتر عباس ادهم

عباس ادهم که ملقب به اعلم‏الملك بود، فرزند لقمان‏الممالك تبریزى، مؤسس مدرسه‏ لقمانیه‏ى تبریز، متولد سال 1259ش در شهر تبریز است، وى همانند برادران خویش پس از سپری کردن تحصیلات ابتدایی جهت گذراندن تحصیلات تکمیلی در رشته‏ پزشكى عازم پاریس شد. بعد از مراجعت به ایران مدتى به كار طبابت مشغول بود. در جوانى در دربار قاجاریه طبیب مخصوص بود. بعدها رئیس معارف آذربایجان شد. بعد از كودتاى که در سال 1299ش به وقوع پیوست، عباس ادهم از مسافرت خارجی مراجعت نمود و به تهران آمد. وی به سمت استادى در دانشكده‏ پزشكى دانشگاه تهران انتخاب گردید. مدتی نیز به عنوان ریاست بیمارستان رازی فعالیت نمود. وی توانست وارد دولت شده و در كابینه‏ عبدالحسین هژیر وزیر بهدارى شد. در ترمیم كابینه‏ ساعد در 1327ش همین سمت وزارت بهداری را بر عهده داشت. در اواخر عمر، ریاست جمعیت آذربایجانى‏ها را در تهران به عهده داشت. سرانجام در 9 آبان سال 1348 شمسی و در سن 85 سالگى درگذشت.

طب

وی یکی از اعضای کمیسیونی بود که قوام السلطنه جهت تهیه مقدمات انتخابات دوره پانزدهم مجلس تشکیل داد. علت تشکیل کمیسیون هم آن بود که با این کار قصد داشت تا امید روسها را به تصویب فوری مقاومت نامه نفت بیشتر نماید تا بدین وسیله از پیش روی آنها در آذربایجان و کمک به حزب دموکرات آذربایجان جلوگیری نماید. اعضای این هیات عبارت بودند از: ممقانی، دکتر عباس ادهم، موسوی زاده، سید هاشم وکیل و الهیار صالح که ماموریت یافتند به سرعت مقدمات برگزاری انتخابات را فراهم آورند تا روسها به اشتیاق حصول مقصود در تقویت و پیشروی تامل کنند.

*محمدحسین لقمان ادهم


محمدحسین لقمان ادهم معروف به لقمان‌الدوله در 1296ق/1258ش در تبریز زاده شد. تحصیلات مقدماتی و متوسطه را در تبریز و در مدرسه لقمانیه انجام داده، چندی نیز معلم جغرافیا و ناظم آن مدرسه بود. پس از آن نزد استادان طب و پدرش، طب ایرانی را فراگرفت و در 1318ق به فرانسه مسافرت كرد و در دانشكده پزشكی پاریس مشغول تحصیل شد تا اینكه در 1908م/1289ش پایان‌نامه خود را در باب بیماریهای سالك با درجه ممتاز گذرانید و به ایران بازگشت و به لقب لقمان‌الدوله ملقب گشت و به سمت طبیب مخصوص احمدشاه منصوب شد و به عضویت مجلس حفظ‌الصحه انتخاب گردید. در 1335ق ریاست كلاس طب مدرسه دارالفنون را عهده‌دار شد و پایه و اساس دانشكده پزشكی را پی‌ریزی نموده و كلاس طب را از دارالفنون مجزا و به مدرسه طب تبدیل كرد و خود ریاست آن را برعهده گرفت و بعلاوه به تدریس بیماریهای عمومی و تشخیص بیماریها پرداخت و 600 جلد كتاب از كتابخانه شخصی خود به مدرسه اهدا كرد.

لقمان‌الدوله در 1338ق به اتفاق حكیم‌الدوله و پرتواعظم در التزام احمدشاه قاجار راهی اروپا شد و در بازدید از بنگاه پاستور، شاه را به تأسیس چنین بنگاهی در ایران تشویق نمود و برای این كار دكتر منارد فرانسوی را استخدام و به ایران آورد. او در تصویب قانون طبابت كوشش‌های بسیاری به كار بست. وی در 1312ش به سمت پزشك مخصوص رضاشاه؛ و مدتی نیز به ریاست دانشكده پزشكی منصوب شد. وی در سال 1317 از ریاست دانشكده پزشكی كناره گرفت.

در 24 شهریور 1328 به پاس خدمات پنجاه ساله‌اش از طرف وزارت فرهنگ و دانشگاه تهران و فرهنگستان ایران از او تقدیر شد و محمدرضا شاه یك قطعه نشان همایون؛ و وزارت فرهنگ نشان دانش درجه یك به او اعطا كردند. او همچنین نشانهای متعددی از كشورهای فرانسه، انگلیس، آلمان، بلژیك، ایتالیا، تركیه و اسپانیا دریافت كرده است. محمدحسین لقمان‌الدوله در اول آبان 1329 درگذشت. در حدود یك سال بعد (15 دی 1330) طی مراسمی از سوی وزارت بهداری بیمارستان سیصد تختخوابی تهران به نام او نامگذاری شد.

منابع :
تاریخ طب و طبابت در ایران...، ج 2، صص 431ـ424
پژوهشکده باقرالعلوم – مقاله خاندان ادهم
روزشمار تاریخ ایران، موسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی ، ج 2 ص43 .




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:42 ق.ظ

Kudos, A lot of forum posts.

buying real viagra online generic viagra order viagra in pharmacy lowest price viagra buy female viagra online buy viagra alternative viagra how to get a prescription sildenafil buy uk sildenafil generic uk viagra online doctor
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:19 ب.ظ

Kudos, A lot of material.

cialis generika in deutschland kaufen prix cialis once a da estudios de cialis genricos tadalafilo we choice free trial of cialis cialis 50 mg soft tab cialis online deutschland cialis with 2 days delivery cialis pills cialis 5 mg schweiz
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 08:56 ق.ظ

Seriously lots of useful data!
viagra without presc uk cheap viagra pharmacy get viagra online buy viagra online australia online viagra order buy viagra from india viagra professional online sildenafil uk can you buy viagra at walmart cheap sildenafil tablets
شنبه 4 فروردین 1397 11:12 ب.ظ

You actually said this well!
cialis vs viagra cialis vs viagra cialis dose 30mg cialis daily new zealand tadalafil cialis 20 mg cost viagra vs cialis vs levitra buy brand cialis cheap dose size of cialis cialis name brand cheap
پنجشنبه 2 فروردین 1397 06:11 ب.ظ

Factor nicely considered!!
cialis price thailand enter site 20 mg cialis cost acheter cialis kamagra look here cialis order on line buy cheap cialis in uk cialis pills price each cialis generique 5 mg how to buy cialis online usa dosagem ideal cialis cialis per paypa
شنبه 1 مهر 1396 06:41 ب.ظ
Very descriptive post, I loved that bit. Will there be a
part 2?
پنجشنبه 16 شهریور 1396 09:48 ق.ظ
You made some good points there. I checked on the web to find out more about the issue and found most people will
go along with your views on this website.
دوشنبه 16 مرداد 1396 07:49 ق.ظ
Hi there! This blog post could not be written much better!
Going through this post reminds me of my previous roommate!
He constantly kept talking about this. I most certainly will
forward this article to him. Fairly certain he
will have a good read. Thanks for sharing!
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:46 ب.ظ
Thanks for sharing your thoughts on خانواده‌ای.
Regards
جمعه 13 مرداد 1396 05:07 ب.ظ
We are a bunch of volunteers and opening a
new scheme in our community. Your site offered us with useful information to work on. You've performed an impressive activity and our
entire group will be thankful to you.
شنبه 7 مرداد 1396 01:16 ق.ظ
Wow that was unusual. I just wrote an extremely long comment but after
I clicked submit my comment didn't appear. Grrrr...
well I'm not writing all that over again. Anyhow, just wanted to say excellent
blog!
پنجشنبه 5 مرداد 1396 12:12 ق.ظ
Thanks very interesting blog!
سه شنبه 22 فروردین 1396 05:27 ق.ظ
Hmm it appears like your site ate my first comment (it was
super long) so I guess I'll just sum it up what
I had written and say, I'm thoroughly enjoying your blog.
I too am an aspiring blog writer but I'm still
new to everything. Do you have any tips for newbie blog writers?

I'd definitely appreciate it.
یکشنبه 20 فروردین 1396 02:21 ق.ظ
Hi, constantly i used to check web site posts here in the early hours in the daylight,
for the reason that i love to learn more and more.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اسما خداوند متعال

پخش زنده حرم
Online User اسلام کوئست سایت جامع فرهنگی 
مذهبی شهید آوینی Aviny.com

دنیـای نیـاز بـه نمــاز | WorldPrayer.ir