تبلیغات
اسرار حق - چگونه از گناهان خود توبه کنم؟دومقاله/خدا از این افراد توبه نمی خواهد!
 
اسرار حق
درباره وبلاگ


پروفایل من
hasanbolboli.blogfa.com/Profile
استفاده از تمامی مطالب وبلاک آزاد می باشد
حتی بدون ذکر منبع
تلگرام ما
@asrarhag

مدیر وبلاگ : حسن فاطمی فرد
مطالب اخیر
نویسندگان

سه اصل در تحقق توبه شرط است که عبارت است از: گناه از روی جهالت انجام گرفته باشد، هرچه سریع تر توبه صورت پذیرد و به تاخیر نیافتد و نهایت اینکه در صدد باشد که خطا را اصلاح و جبران کند.


 1- شرط اول: گناه از روی جهالت و نادانی انجام گرفته باشد. 

مطابق آیه شریفه «إنّما التّوْبَةُ عَلَی اللهِ لِلّذِینَ یَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجِهالَةٍ ثُمّ یَتُوبُونَ مِنْ قَریبٍ فَاؤلئِکَ یَتُوبُ اللهُ عَلَیْهِمْ وَکانَ اللهُ عَلِیماً حَکِیماً؛ پذیرش توبه بر خدا است، نسبت به کسانی که از روی جهالت، کار زشت انجام می‌دهند، آن‌گاه زود توبه می‌کنند. خدا توبه اینان را می‌پذیرد و خدا دانا و حکیم است».(1)

البته یعنی اینکه؛ گناهکار اگر آگاهی هم دارد آگاهی او نسبت به زشتی کار تأثیری در او نمی‌گذارد، بلکه بسان افراد ناآگاه، کارهای بد را انجام می‌دهد مانند جریان برادران حضرت یوسف(ع) (2) که همگی زشتی ظلم را درک می‌کردند، ولی به دلیل خودخواهی یا حسادت یا هوی و هوس چنان برخورد کردند که گویی نسبت به زشتی کار خود به کلی ناآگاه بودند.(3)

بنابراین کار زشتی که از روی هوی و هوس انجام گیرد، پس از ندامت و تحقق توبه، قابل بخشش است،‌ولی عملی که از روی عناد و لجاجت و تکبر از انسان سر زند، مشمول رحمت بیکران الهی نمی‌گردد، زیرا پشیمانی از شخص لجوج حاصل نمی‌گردد. البته گاهی اتفاق افتاده است که یک نفر لجوج از عناد خود دست بر می‌دارد و در مقابل حق، سر فرود می‌آورد، در این گونه مواقع معلوم می‌شود که عناد او از روی جهالت بوده است.(4)

2- شرط دوم: توبه به تأخیر نیفتد.

مطابق آیات شریفه «ثُمَّ یَتُوبُونَ مِنْ قَرِیبٍ»(5) و «وَلَیْستِ التَّوْبَةُ لِلّذِینَ یَعْمَلُونَ السّیّئِاتِ حَتّی إذا حَضَرَ أحَدُهُمُ الْمَوْتُ؛ برای گروهی که کارهای زشت انجام می‌دهند و در لحظه‌ای که مرگ آنان فرا می‌رسد توبه می‌کنند، توبه‌ای نیست»،(6) می‌توان نتیجه گرفت که توبه پیش از فرا رسیدن مرگ پذیرفته می‌شود.(7)

3- شرط سوم: گناه و خطا اصلاح و جبران گردد، یعنی حق الله و حق الناس ادا شود.

این نکته از آیاتی که توبه را مقید به اصلاح کرده است، استفاده می‌شود:

«أنّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْکُمْ سُوءً بِجِهالَةٍ ثُمّ تابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأصْلَحَ فَإنّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ؛ هر کس از شما از روی جهالت عمل زشتی مرتکب شود و سپس توبه نماید و عمل صالح انجام دهد، در آن صورت خداوند آمرزنده و مهربان است».(8)

علامه طباطبایی می‌گوید: مقید کردن توبه به اصلاح برای این است که دلالت کند توبه وقتی محقق می‌شود که از روی حقیقت و واقع باشد، زیرا کسی که حقیقتاً به سوی خدای سبحان بازگشت کرد و به وی پناه برد، هرگز خود را به پلیدی گناه آلوده نمی‌کند. این است معنای توبه، نه فقط این که بگوید: أتوب إلی الله اما در دل همان آلوده‌ای باشد که بوده است.(9)

پیام آیه این است که پس از ندامت می‌باید در عمل به جبران گناهان پرداخت. اگر حق الله از دست رفته، واجبات الهی قضا شود و اگر حق الناس پامال شده، به نوعی تدارک گردد و رضایت صاحب حق به دست آید. 

4- رسول خدا(ص) فرمود: آیا می‌دانید توبه کننده چه کسی است؟ گفتند: نه، حضرت فرمود: «هرگاه بنده‌ای توبه کند و دشمنانش را راضی نگرداند و در عبادت خویش نیفزاید، نیز لباس خویش را تغییر ندهد و دوستانش را عوض نکند، همچنین محل نشستن خود را تغییر ندهد و رختخواب و متکایش را عوض ننماید، نیز اخلاق و نیاتش را دگرگون نسازد و دلش را نگشوده و دستش را باز ننماید، همچنین آرزویش را کوتاه نکند و زبانش را حفظ ننماید و زیادی نیروی خود را از بدن نگیرد، توبه کننده نیست. اگر بدین خصال پایداری کند، تائب است».(10)

هرچند روایت بالا ممکن است در صدد بیان مرتبه عالی توبه باشد اما به هر حال بیانگر لزوم تغییرات در حوزه اندیشه و عمل و در جنبه‌های مختلف شخصیتی و روش‌های زندگی توبه کننده است. بدون شرایط فوق، اصل تحقق توبه زیر سؤال می‌رود، از این رو در روایت از کلمه «لیس بتائب» استفاده شده است، یعنی شخصی که در عمل خود بازنگری نکند، توبه‌کار نیست، نه این که توبه واقع شده، ولی مورد قبول و پذیرش حق تعالی نباشد.

5- نتیجه

بنابراین؛ سه اصل در تحقق توبه شرط است که عبارت است از: گناه از روی جهالت انجام گرفته باشد، هرچه سریع تر توبه صورت پذیرد و به تاخیر نیافتد و نهایت اینکه در صدد باشد که خطا را اصلاح و جبران کند.

البته در برخی از روایات، افزون بر سه اصل مذکور، امور دیگری تعریف شده که بیانگر مرتبه کامل توبه است!

 

پی‌نوشت‌ها:

(1) نساء/ 17

(2) یوسف/ 89

(3) بحار الانوار، ج 6، ص 32

(4) ترجمه المیزان، ج 4، ص 390

(5) نساء/ 17

(6) نساء/ 18

(7) ترجمه المیزان، ج 4، ص 390

(8) انعام/ 54

(9) ترجمه المیزان، ج 7، ص 148 ـ 149

(10) بحار الانوار، ج 6، ص 36

 متن دوم برای این پست

خداوند بندگانش را دوست دارد و میخواهد سعادتمند و عاقبت به خیر شوند لذا برای آنان راه بازگشت گذاشته و دری از درهای رحمتش به نام توبه را به سوی آنان گشوده است.

در روایات است که اگر بنده‌ی خطاکار می‌دانست که خداوند چه مقدار منتظر بازگشت اوست ،‌ هر آینه از شوق جان می‌داد. بنابراین مطمئن باشید خداوند شما را یاری می‌کند و در تمام پستی و بلندیهای زندگی با شماست. همین که از گناه پشیمان و خسته هستید و دیگر نمی خواهید این وضعیت ادامه پیدا کند توبه تحقق یافته است و باید سعی کنید که با تقویت ایمان و اراده دیگر به سراغ گناه نروید و این کار به تدریج حاصل می شود. تنها کافی است که وقتی موقعیت گناه پیش می آید شما با توجه به اینکه می دانید که لذت گناه زود می گذرد و وبال و پشیمانی آن باقی می ماند٬ خود را از گناه دور نگه دارید اگر انسان حقیقتا پشیمان شود و گناهان گذشته را جبران کند مثلا حق الناس را بپردازد و اگر واجبات را ترک کرده،قضایش را انجام دهد، مثل کسی می شود که گناه نکرده (التائب من الذنب کمن لا ذنب له ) . آمرزش الهی به حدی است که در این صورت حتی به جای گناهان حسنه در نامه ی اعمال او نوشته میشود«اولئک یبدل الله سیئاتهم حسنات. فرقان/70 ». هر کس توبه کند و ایمان آورده و عمل صالح انجام دهد خداوند گناهانش را تبدیل به نیکی میکند و خداوند بخشنده و مهربان است. هیچ کس نباید از رحمت خدا مأیوس باشد . لیکن توبه و ندامت باید حقیقی باشد نه صرف لقلقه ی زبان .

حقیقت توبه عبارت است از ندامت و پشیمانی واقعی و به دنبال آن عذر خواهی از درگاه الهی و طلب بخشش و مغفرت . البته نشانه ی توبه واقعی این است که اولا تصمیم جدی بر ترک و عدم بازگشت به گناه داشته باشد ثانیا : اگر گناه حق الناس باشد باید ادا شود و اگر حق الله ( ترک نماز – روزه خواری و ...) است باید قضا شود.انسان فرصت و مجالی کوتاه و مغتنم در دنیا دارد ولی متاسفانه خیلی آسان به پوچ و باطل و غفلت و یا تشکیک و ایرادهای بیجا آن را از دست می دهد و ناگهان سفر ابدیش با مرگ و ورود به عالم ناآشنای برزخ آغاز میشود در حالی که دستش خالی و زاد و توشه ی لازم برای این سفر تهیه نکرده است. دنیا خیلی زود و سریعتر از آنچه گمان کنیم سپری می شود ( توجه کنیم میلیاردها نفر قبل از ما آمده اند با همین آمال و آرزوهای ما و گمان می کرده اند دنیا هست و آنان و با مرگشان دنیا پایان می پذیرد ولی رفتند و هیچ نشد اجداد و پدر بزرگهای ما کجا رفتند ؟ محل دفن و قبر آنها را آیا می دانیم؟) این دنیا فانی است اما حیات ابدی بعد از مرگ باقی است. اما آن حیات جای بهره بردن از توشه ای است که در این دنیا تهیه کرده ایم.

 

سعادت و خوشبختی ابدی ما، در گرو دینداری ما و پیروی از دین کامل در دنیاست و شقاوت و هلاکت ابدی، نتیجه ی بی دینی در دنیاست.ویژگى هاى توبه خالص یکى از آداب و شرایط توبه خالصانه، این است که تائب واجد سه ویژگى باشد:1. از اینکه توبه اش پذیرفته نشود، باید بترسد.2. امید داشته باشد که توبه اش پذیرفته شود.

3. اطاعت و بندگى خدا را ادامه دهد: «عسى ربکم ان یُکفّر عنکم سیّئاتکم».به طور کلی برای ترک گناه توجه به امور زیر مفید است: 1- توجه به اینکه خداوند حکیم که بیشتر از هر کس به نیاز های بشر آگاه است، بهترین برنامه را برای سعادت انسان در اختیار او قرار داده و این برنامه تنها راه رسیدن به کمال و خوشبختی و آرامش هم در این دنیا و هم در زندگی اخروی است.2- توجه به ناظر بودن خدا همیشه و در همه حال بر اعمال ونیات ما « هو اقرب الیکم من حبل الورید ؛ او از رگ گردن به شما نزدیکتر است » ، « ألم یعلم بان الله یری ، آیا ‹گنهکار› نمیداند که خدا میبیند » ، « أیحسب ان لم یره احد ، آیا میپنداردکسی او را نمیبیند. توجه به اینکه هر لحظه ، حتی در همان لحظه گناه ممکن است مرگ فرا رسد و در آن حال خدا را ملاقات کند.3-تلاوت روزانه ی آیات و روایات بیم دهنده از آثار گناه و سختی های برزخ و روز قیامت ، و تدبر در آن.4- مطالعه کتب مربوط به قبر و قیامت و انذار دهنده در این زمینه معاد*/شهید دستغیب -سرای دیگر* /شهید دستغیب - منازل الاخرة ( داستانهایی از سفر آخرت) * /محدث قمی (حاج شیخ عباس قمی)( این کتاب به صورت الکترونیکی در کتابخانه تبیان وجود دارد) - بازگشت به خدا/ على اکبر ناصرى5- دعا . از خدا بخواهید شما را در طاعت و بندگی خودش یاری کند.6- انس با مسجد و مجالس مذهبی و دوستان خوب. شرکت در مراسم نماز جماعت و دعا به طور مداوم و نیز استفاده از برنامه های معارفی مانند برنامه ی سمت خدا از شبکه 3 که تأثیر به سزایی در رفع غفلت دارد.7- اجتناب و دوری از زمینه های گناه و فراهم کردن شرایط اجتناب از گناه، مانند ازدواج برای کسی که به گناهان مربوط به غریزه جنسی گرفتار است.8- توجه به آثار منفی گناه که هم زندگی دنیوی ما را خراب می کند و هم در آخرت موجب عذاب می شود. و توجه به این امر که سعادت انسان فقط در پرتو تقوا تأمین می شود.و در پایان اگر در هر حال باز هم لغزشی حاصل شد از توبه و بازگشت هرگز ناامید نشوید چون این هم یکی از نقشه های شیطان است که انسان را از توبه ناامید کند. یکی از دامهای شیطان این است که بنده ی گنهکار را از رحمت خدا ناامید کند لذا یاس از دامهای شیطان و خود گناهی بزرگ است. موفق باشید.


گرچه خداوند باب توبه را برای بازگشت انسان از مسیر گناه و خطا باز گذاشته است اما هستند افرادی که خدا به سبب عملشان حتی از آنها توبه ای نمی خواهد.

 ناسازگارى‏ با دیگران و عدم مدارا با اطرافیان در اسلام مورد نکوهش بوده و برای عامل خود آثار سوئی را رقم می زند، چنان که حضرت باقر (ع) فرمودند: «آن کس که ناسازگارى بهره‏اش گردد ایمان از او در پس پرده رود.»

مجلسى علیه الرحمة گوید: سرّ اینکه شخص ناسازگار از ایمان دور مى‏ شود این است که اولا: مؤمنین را آزار دهد و این مخالف ایمان است، زیرا مؤمن کسى است که مسلمانان از دست و زبانش آسوده و در امان باشند، و ثانیا بواسطه ناسازگارى از طلب دانش که بوسیله او به پایه کمال ایمان رسد محروم ماند، زیرا اسباب طلب آن برایش فراهم نگردد.

 

و پوشیده نماند که ناسازگارى تا آنجا نکوهیده و مذموم است که نرمش و ملایمت ممکن باشد و کار به مسامحه در دین نکشد و گر نه ناپسند و مذموم نخواهد بود چنانچه امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: «مدارا کن تا آنجا که نرمش سزد، و به تندى رفتار کن آنجا که ملایمت سود ندهد.»

 

و نیز حضرت (ع) می فرمایند: «رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمودند: «اگر ناسازگارى دیده شود، چیزى در میان مخلوقات خدا زشت‏ تر از آن نباشد.»

علاوه بر این، در آموزه های اسلام از بدخوئى‏ نیز پرهیز داده شده و نسبت به ترک و دوری از آن سفارش شده است و حتی آن را دلیل از بین رفتن حسنات و اعمال نیک انسان دانسته اند.

امام صادق (ع) در این باره فرمودند: «بدخوئى کردار را تباه سازد، چنانچه سرکه عسل را تباه کند.»

و نیز آن حضرت (ع) می فرمایند که رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله فرمودند: «خداى عز و جل از صاحب خوى بد توبه نخواسته»، عرض شد: اى رسول خدا (ص)! این چگونه باشد؟ فرمودند: «به جهت اینکه هر گاه از گناهى توبه کند در گناه بزرگترى افتد.»

مرحوم مجلسى در شرح حدیث گوید: که خوى بد صاحب خود را از توبه جلوگیرى کند و اگر توبه نیز کند از باقى ماندن بر آن ممانعت کند تا بدان جا که اگر از گناهى توبه کند در گناه بزرگترى افتد، زیرا این خوى اگر معالجه نشود روز به روز بزرگتر و شدیدتر گردد، پس گناه بعدى بزرگتر از اولى است، و خلاصى از آن فقط به معالجه علمى و عملى آن حاصل شود.

همچنین، از امام صادق (ع) روایت شده است که فرموده اند: «هر که خوى او بد است خود را شکنجه دهد.»

مجلسى (ره) گوید: زیرا خودش از خویشتن در رنج است چون بر آشفتگى و حرکات روحى و جسمى به تن و جانش زیان رساند، و چون غضبش فرو نشیند از کرده خویش پشیمان گردد و خود را سرزنش کند، و گذشته بدخوئیش را غالبا مردم تحمل نکنند و او را (در مقابل بدخوئیش) آزار کنند، و از او کناره‏گیرى کنند و در هیچ کارى او را کمک نکنند، و چون باعث آنها خودش بوده پس گویا خودش خویشتن را شکنجه کرده است.

و نیز حضرت (ع) می فرمایند: «خداى عز و جل به برخى از پیغمبران وحى کرد: که بدخوئى کردار را تباه سازد مانند سرکه که عسل را تباه کند.»

برگرفته از اصول کافی





نوع مطلب : حدیث، دفاع مقدس و شهدا، احسان به پدر و مادر، ماجراهای جالب و نکته های اخلاقی و آموزنده، در باب اهل بیت، فساد و انحطاط اخلاقی، در مورد حجاب و زن، تزکیه نفس، مسجد و نماز، نماز و ذکر و دعا و نیایش، ولایت و امامت، پاسخ به شبهات، تاریخ اسلام، معارف اهل بیت، 
برچسب ها : توبه، استغفار، احترام به پدر و مادر،
لینک های مرتبط :
سه شنبه 13 آذر 1397 10:32 ب.ظ

Incredible plenty of fantastic tips.
cialis patent expiration cialis daily reviews generic cialis with dapoxetine cialis purchasing we like it safe cheap cialis cialis price in bangalore generic cialis at walmart cialis great britain tarif cialis france cialis venta a domicilio
سه شنبه 13 آذر 1397 11:40 ق.ظ

You explained this very well!
best generic drugs cialis cialis 20mg prix en pharmacie buy cialis price cialis best cialis 5 mg effetti collateral acheter cialis kamagra cialis 5 mg funziona side effects of cialis cialis pas cher paris cialis with 2 days delivery
سه شنبه 13 آذر 1397 12:02 ق.ظ

You said it very well.!
when can i take another cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis flussig cialis free trial we recommend cheapest cialis cialis australian price cialis professional yohimbe viagra vs cialis vs levitra canadian discount cialis cialis without a doctor's prescription
یکشنبه 11 آذر 1397 11:32 ب.ظ

Thanks. Quite a lot of information!

walgreens price for cialis safe site to buy cialis online look here cialis order on line cialis soft tabs for sale we use it 50 mg cialis dose cialis kaufen wo generic cialis pill online cialis generika in deutschland kaufen order cialis from india buy cialis online
یکشنبه 11 آذر 1397 10:26 ق.ظ

Regards. Numerous stuff!

online cialis cialis ahumada cialis prices cialis diario compra cialis e hiv cialis 5 mg scheda tecnica discount cialis buy cialis online nz cialis australian price trusted tabled cialis softabs
شنبه 10 آذر 1397 11:41 ب.ظ

Wow a good deal of useful knowledge.
cialis generic tadalafil buy dose size of cialis cialis prezzo di mercato walgreens price for cialis cialis alternative buy cialis sample pack cialis kaufen generic cialis cialis 5mg billiger order cialis from india
شنبه 10 آذر 1397 10:27 ق.ظ

Great material. Thanks a lot.
click here cialis daily uk side effects of cialis 40 mg cialis what if i take effetti del cialis cialis prezzo di mercato enter site natural cialis fast cialis online dose size of cialis cialis dosage amounts cialis generic tadalafil buy
جمعه 9 آذر 1397 11:08 ب.ظ

You explained that effectively.
cialis generic tadalafil buy cialis wir preise cialis kaufen wo buy cialis brand cialis generic cialis kaufen wo cialis great britain tadalafil 5mg cialis usa cost low dose cialis blood pressure
جمعه 9 آذر 1397 12:06 ق.ظ

Nicely put, With thanks!
calis when will generic cialis be available fast cialis online cialis for daily use cialis with 2 days delivery chinese cialis 50 mg generic low dose cialis cialis reviews cialis dosage cialis 5 mg schweiz
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:45 ب.ظ

Kudos, Valuable information!
miglior cialis generico enter site natural cialis bulk cialis cialis generika tadalafilo cialis 10mg prix pharmaci the best choice cialis woman cialis 10mg prix pharmaci cialis online napol callus
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:03 ب.ظ

Amazing information. Kudos!
cost of cialis per pill american pharmacy cialis india cialis 100mg cost cialis generico in farmacia cialis daily buying cialis overnight cialis for sale in europa cialis en mexico precio only here cialis pills only best offers cialis use
دوشنبه 5 آذر 1397 09:55 ب.ظ
سلام باشه
دوشنبه 9 مهر 1397 09:18 ب.ظ

Thank you. I appreciate it!
cialis 200 dollar savings card cialis generico milano cialis pills in singapore buy cialis we choice free trial of cialis ou acheter du cialis pas cher cialis name brand cheap cialis 20mg prix en pharmacie cialis italia gratis where to buy cialis in ontario
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:12 ب.ظ

You stated that wonderfully.
calis buy name brand cialis on line comprar cialis navarr sublingual cialis online only here cialis pills buy cialis online legal cialis tablets 5 mg cialis pharmacie en ligne generic cialis with dapoxetine buy brand cialis cheap
سه شنبه 23 مرداد 1397 10:33 ق.ظ

Incredible a lot of useful information!
buy real viagra online usa buy viagra usa how to get viagra with prescription how get viagra viagra on prescription how to buy generic viagra buy viagra safely online best place to buy generic viagra online buying generic viagra online how to get viagra prescription online
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:00 ق.ظ

Many thanks, A lot of write ups.

callus cialis online cialis arginine interactio viagra cialis levitra price cialis best acheter du cialis a geneve cialis pas cher paris opinioni cialis generico tadalafil generic rx cialis para comprar
چهارشنبه 9 خرداد 1397 02:40 ب.ظ
staff author
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 09:10 ق.ظ

Whoa lots of good knowledge.
order viagra without rx online do you need a prescription to buy viagra online pharmacy usa how to get viagra prescription online viagr natural viagra where to buy viagra online without prescription get viagra uk buy viagra without a prescription online buy viagra overnight shipping
شنبه 4 فروردین 1397 11:31 ب.ظ

Terrific content, Thank you.
buying brand cialis online cialis generisches kanada cialis coupons what is cialis cialis generisches kanada cheap cialis cialis kaufen wo cialis flussig cialis prices in england tadalafil generic
جمعه 17 آذر 1396 03:36 ق.ظ
I have been exploring for a bit for any high quality articles or weblog posts
on this kind of space . Exploring in Yahoo I eventually stumbled upon this site.
Reading this info So i am satisfied to exhibit that I have an incredibly good uncanny feeling I discovered exactly what I needed.
I most surely will make sure to do not forget this site and give
it a glance on a continuing basis.
پنجشنبه 23 شهریور 1396 09:44 ق.ظ
We're a bunch of volunteers and starting a brand new
scheme in our community. Your web site provided us with valuable info to work on.
You have performed an impressive job and our whole
neighborhood shall be grateful to you.
چهارشنبه 8 شهریور 1396 03:13 ق.ظ
I'm truly enjoying the design and layout of your blog.
It's a very easy on the eyes which makes it much more pleasant for me to
come here and visit more often. Did you hire out a developer to create your
theme? Superb work!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اسما خداوند متعال

پخش زنده حرم
Online User اسلام کوئست سایت جامع فرهنگی 
مذهبی شهید آوینی Aviny.com

دنیـای نیـاز بـه نمــاز | WorldPrayer.ir