تبلیغات
اسرار حق - راهکارهای طلایی برای نجات از فقر در کلام امیرالمومنین(ع)/برآوردن نیازهای مردم در کلام حضرت علی(ع)/خودسازی در نگاه حضرت امیر/چند حدیث
 
اسرار حق
درباره وبلاگ


پروفایل من
hasanbolboli.blogfa.com/Profile
استفاده از تمامی مطالب وبلاک آزاد می باشد
حتی بدون ذکر منبع
تلگرام ما
@asrarhag

مدیر وبلاگ : حسن فاطمی فرد
مطالب اخیر
نویسندگان

با دقت و تأمل در سیره علوی و همچنین با تکیه بر آموزه های علوی در کتاب شریف نهج البلاغه، این چنین به دست می آید که دولت ها و کارگزاران دولتی، مسئولیت های خطیر و غیر قابل انکاری در محرومیت زدایی بر عهده دارند؛ در نگاه نهج البلاغه با این مطلب مواجه می شویم که دولت می بایست امکانات و تدابیر خاصی برای حذف محرمیت در جامعه به کار گیرند.


 فقر و نداری یکی از معضلات اجتماعی است که آموزه های دینی و اسلامی هیچ گاه مروج و طرفدار آن نبوده، بلکه همواره راه کارهایی در پیش روی افراد و جامعه قرار داده است، تا اینکه با رعایت و به کار بستن آن امور  هرگز گرفتار این بلای خطرناک اقتصادی و اجتماعی نشوند.

اهتمام و توجه خاص امام علی(علیه السلام) به محرومان  

توجه و اهتمام امام علی (علیه السلام) را به خوبی هم می توان در سیره و منش ایشان مشاهده کرد، و هم در سخنان و سفارش های متعدد و مکرری که به مسئولان و کارگزاران دولتی و همچنین اغنیا و ثروتمندان داشته اند. در نهج البلاغه از حضرت این چنین بیان شده است: «إنَّ اللّهَ سُبحانَهُ فَرَضَ فی أَمْوالِ الأغْنِیاءِ أَقْواتَ الفُقَراءِ فَما جاعَ فَقیرٌ إلاَّ بِما مُتِّعَ بِهِ غَنیٌ؛[1] خداوند روزی نیازمندان را در اموال ثروتمندان واجب کرده است و نیازمندی گرسنه نمی ماند، مگر اینکه توانگری از حق او بهره مند شده باشد.»

امام علی (علیه السلام) در خصوص اوضاع وخامت بار فقرا و نیازمندان در بعضی از اجتماعات این چنین می فرماید: «الفَقرُ یُخرِسُ الفَطِنَ عن حُجَّتِهِ، والمُقِلُّ غَریبٌ فی بَلدَتِهِ؛[2] فقر، زبان شخص زیرک را از بیان دلیلش فرو مى بندد و آدم فقیر در شهر خود، غریب است.»

حضرت در کتاب شریف نهج البلاغه عدم شکر گزاری و کفران نعمت را یکی از عوامل محرومیت معرفی فرموده اند: «إذا وَصَلَت إلَیکُم أطرافُ النِّعَمِ، فَلا تُنَفِّروا أقصاها بِقِلَّةِ الشُّکرِ؛ آن گاه که دامنه‏هاى نعمت به شما رسد، با کم سپاسى آن را برنچینید!.»

وظیفه و مسئولیت دولت در محرومیت زدایی

با دقت و تأمل در سیره علوی و همچنین با تکیه بر آموزه های علوی در کتاب شریف نهج البلاغه، این چنین به دست می آید که دولت ها و کارگزاران دولتی، مسئولیت های خطیر و غیر قابل انکاری در محرومیت زدایی بر عهده دارند؛ در نگاه نهج البلاغه با این مطلب مواجه می شویم که دولت می بایست امکانات و تدابیر خاصی برای حذف محرمیت در جامعه به کار گیرند. امام علی (علیه السلام) در توصیه های مکرر خود با والیان، توجه به طبقات پایین جامعه را متذکر شده و رسیدگی به احوال آنان را خواستار می شوند حضرت در نامه ای به قثم بن عباس، کارگزار خود در مکه این چنین بیان می دارند: 

«مَا اجْتَمَعَ عِنْدَکَ مِنْ مَالِ اللَّهِ فَاصْرِفْهُ إِلَى مَنْ قِبَلَکَ‏ مِنْ ذَوِی الْعِیَالِ وَ الْمَجَاعَةِ مُصِیباً بِهِ مَوَاضِعَ [الْمَفَاقِرِ] الْفَاقَةِ وَ الْخَلَّاتِ وَ مَا فَضَلَ عَنْ ذَلِکَ فَاحْمِلْهُ إِلَیْنَا لِنَقْسِمَهُ فِیمَنْ قِبَلَنَا؛[3] در بیت المالى که نزد تو جمع شده دقت کن و آن را براى عیالمندان و گرسنگانى که در نزد تو هستند مصرف کن، و به فقیران و نیازمندان برسان، و اضافه آن را نزد من فرست تا میان کسانى که پیش ما هستند تقسیم کنیم.»

حضرت در عبارت زیبای دیگری خطاب به مالک اشتر وظیفه و مسئولیت رسیدگی به محرومان و نیازمندان را این چنین به مالک متذکر می شوند: 

«ثُمَّ اللَّهَ اللَّهَ فِی الطَّبَقَةِ السُّفْلَى مِنَ الَّذِینَ لَا حِیلَةَ لَهُمْ مِنَ الْمَسَاکِینِ وَ الْمُحْتَاجِینَ وَ أَهْلِ الْبُؤْسَى وَ الزَّمْنَى فَإِنَّ فِی هَذِهِ الطَّبَقَةِ قَانِعاً وَ مُعْتَرّاً وَ احْفَظِ [اللَّهَ‏] لِلَّهِ مَا اسْتَحْفَظَکَ مِنْ حَقِّهِ فِیهِمْ وَ اجْعَلْ لَهُمْ قِسْماً مِنْ بَیْتِ مَالِکِ وَ قِسْماً مِنْ غَلَّاتِ صَوَافِی الْإِسْلَامِ فِی کُلِّ بَلَدٍ فَإِنَّ لِلْأَقْصَى مِنْهُمْ مِثْلَ الَّذِی لِلْأَدْنَى‏؛[4] سپس خدا را! خدا را! در خصوص طبقات پایین و محروم جامعه، که هیچ چاره‏اى ندارند، [و عبارتند] از زمین گیران، نیازمندان، گرفتاران، دردمندان. همانا در این طبقه محروم گروهى خویشتن دارى کرده، و گروهى به گدایى دست نیاز بر مى ‏دارند پس براى خدا پاسدار حقّى باش که خداوند براى این طبقه معیّن فرموده است: بخشى از بیت المال، و بخشى از غلّه ‏هاى زمین ‏هاى غنیمتى اسلام را در هر شهرى به طبقات پایین اختصاص ده، زیرا براى دورترین مسلمانان همانند نزدیک ‏ترین آنان سهمى مساوى وجود دارد و تو مسئول رعایت آن مى ‏باشى.»

دستگیری از فقیر نصرانی 

برخلاف تبلیغات نظام سلطه که چهره ای خشن و غیر واقعی از اندیشه علوی به دنیا مخابره می کند، منابع اسلامی گویای اخلاق مهرورزانه و انسان دوستانه امام علی (علیه السلام) در زندگی اجتماعی به خصوص در مقوله محرومیت زدایی می باشد، این روحیه و اندیشه علوی تنها به جامعه اسلامی اختصاص نداشته، بلکه سایر اقلیت های دینی را نیز شامل شده است.

برای نمونه در کتب روایی نقل شده، حضرت پیرمرد از کار افتاده را که از مردم کمک می خواست دید و از اطرافیان پرسید: «مَا هَذَا فَقَالُوا یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ نَصْرَانِیٌّ قَالَ فَقَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) اسْتَعْمَلْتُمُوهُ حَتَّى إِذَا کَبِرَ وَ عَجَزَ مَنَعْتُمُوهُ أَنْفِقُوا عَلَیْهِ مِنْ بَیْتِ الْمَالِ؛[5] امیر المؤمنین علیه السلام پرسید که: «این چیست؟» گفتند: یا امیر المؤمنین! نصرانى است. گفت: از او چندان کار کشیدید تا پیر و ناتوان شد، حال به او چیزى نمى ‏دهید؟ خرج او را از بیت المال بدهید!.»

اندیشه و درنگ در روایت:

در این حکایت تعبیر «ما هذا» در روایت دیده می شود، به نظر می رسد که حضرت از دیدن چنین صحنه ای ناراحت شدند و با ناراحتی می پرسند: این چه وضعیتی است، نه اینکه مسلمانی و یا غیر مسلمانی فردی را جویا شود و یا اینکه از طایفه و قبیله شخص  پرسیده باشند، بلکه آنچه از نگاه حضرت اهمیت داشته، وجود چنین وضعیت نامناسبی بوده است. در نظام علوی همه افراد چه مسلمان و چه غیر مسلمان و چه عرب و چه غیر عرب می بایست از امکانات جامعه اسلامی برخوردار و بهره مند باشند.[6]

راهکار های فقر زدایی در اندیشه علوی 

1-گسترش فضای کسب و کار: امام على (علیه السلام) در نامه ‏ای به فرزندش امام حسن (علیه السلام) می فرماید: «جست و جوى آن چه را حلال و پاک است، وامگذار؛ پس چاره‏اى نیست از آن چه زندگى را کفاف دهد؛ و زودا که آن چه برایت مقدّر است، تو را در رسد.»[7]

همچنین در کتاب نهج البلاغه علاوه بر آنکه ضمانت روزی را متذکر می شود، ولی با این حال لزوم توجه به کار و تلاش را به همگان یاد آور می شود: «قَدْ تَکَفَّلَ لَکُمْ بِالرِّزْقِ وَ أُمِرْتُمْ بِالْعَمَلِ؛[8] خداوند روزى شما را ضمانت کرده و شما را به کار و تلاش امر فرموده.»

در روایت دیگری از حضرت نقل شده است: «کانَ یَقولُ: مَن وَجَدَ ماءً وتُرابا ثُمَّ افتَقَرَ؛ فَأَبعَدَهُ اللّه‏؛[9] هر کس آب و خاکى بیابد و فقیر باشد، خدا او را رانده است.»

2-پرهیز از سستی و تنبلی: در روایتی از کتاب شریف کافی از امام علی (علیه السلام) این چنین نقل شده است: «إِنَّ الْأَشْیَاءَ لَمَّا ازْدَوَجَتْ ازْدَوَجَ الْکَسَلُ وَ الْعَجْزُ فَنُتِجَا بَیْنَهُمَا الْفَقْر؛[10] آن گاه که چیزها ازدواج کردند، تنبلى و ناتوانى با یکدیگر پیوند خوردند و از آن ‏ها فقر زاده شد.»

3-پرهیز از اسراف و زیاده روی: در روایتی از  کتب روایی از حضرت نقل شده است: «کَثرَةُ السَّرَفِ تُدَمِّر؛[11] فراواناسراف کردن، ویرانى به دنبال دارد.»

در بیت المالى که نزد تو جمع شده دقت کن و آن را براى عیالمندان و گرسنگانى که در نزد تو هستند مصرف کن، و به فقیران و نیازمندان برسان، و اضافه آن را نزد من فرست تا میان کسانى که پیش ما هستند تقسیم کنیم

4-شکرگزاری از باری تعالی: حضرت در کتاب شریف نهج البلاغه عدم شکر گزاری و کفران نعمت را یکی از عوامل محرومیت معرفی فرموده اند: «إذا وَصَلَت إلَیکُم أطرافُ النِّعَمِ، فَلا تُنَفِّروا أقصاها بِقِلَّةِ الشُّکرِ؛[12] آن گاه که دامنه‏هاى نعمت به شما رسد، با کم سپاسى آن را برنچینید!.»

5-تدبیر و دور اندیشی: «القَلیلُ مَعَ التَّدبیرِ أبقى مِنَ الکَثیرِ مَعَ التَّبذیر؛[13] مال اندک، با تدبیر، پایدارتر از مال فراوانى است که ریخت و پاش شود.»

سخن آخر

حذف فقر و محرومیت های اقتصادی از جمله برنامه های مهم حکومت علوی بوده است  که در دوره کوتاه مدت حکومت خود این مهم را همواره از والیان و کارگزاران دولتی خود مطالبه کرده است. 

پی نوشت ها: 

[1]. نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص533. 

[2]. همان: ص469. 

[3]. همان: ص457. 

[4]. همان: ص 438. 

[5]. تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان)، ج‏6، ص293، ح18. 

[6]. نظام اقتصادی علوی، مبانی، اهداف، اصول راهبری، احمد علی یوسفی، ص269. 

[7]. کنز العمّال: ج16، ص177، ح44215. 

[8]. نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص171. 

[9]. قرب الإسناد (ط - الحدیثة)، متن، ص115، ح404. 

[10]. الکافی (ط - الإسلامیة)، ج‏5، ص86، ح8. 

[11]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص359، ح8129. 

[12]. نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص470، حکمت14. 

[13].تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص354، ح8079. 

 

بر آوردن نیازهاى مردم پایدار نیست مگر به سه چیز ، کوچک شمردن آن تا خود بزرگ نماید ، پنهان داشتن آن تا خود آشکار شود ، و شتاب در بر آوردن آن ، تا گوارا باشد.

 امام علی در این حکمت ها به موضوعات معنوی اخلاقی اجتماعی تاریخی و سیاسی می پردازد.

حکمت 101نهج البلاغه:
بر آوردن نیازهاى مردم پایدار نیست مگر به سه چیز ، کوچک شمردن آن تا خود بزرگ نماید ، پنهان داشتن آن تا خود آشکار شود ، و شتاب در بر آوردن آن ، تا گوارا باشد.

حکمت 102نهج البلاغه:
روزگارى بر مردم خواهد آمد که محترم نشمارند جز سخن چین را ، و خوششان نیاید جز از بدکار هرزه ، و ناتوان نگردد جز عادل. 
در آن روزگار کمک به نیازمندان خسارت ، و پیوند با خویشاوندى منّت گذارى ، و عبادت نوعى برترى طلبى بر مردم محسوب مى شود در آن روز حکومت با مشورت زنان ، و فرماندهى خردسالان و تدبیر خواجگان اداره مى گردد.

حکمت 103نهج البلاغه:
پیراهن وصله دارى بر اندام امام بود شخصى پرسید چرا پیراهن وصله دار مى پوشى ؟
فرمود : دل با آن فروتن ، و نفس رام مى شود و مؤمنان از آن سرمشق مى گیرند. 
دنیاى (حرام) و آخرت ، دو دشمن متفاوت ، و دو راه جداى از یکدیگرند ، پس کسى که دنیا پرست باشد و به آن عشق ورزد ، به آخرت کینه ورزد و با آن دشمنى خواهد کرد. 
و آن دو همانند شرق و غرب و انسانى هستند که بین این دو راه مى رود ، هرگاه به یکى نزدیک شود از دیگر دور مى گردد ، و آن دو همواره به یکدیگر زیان رسانند.

حکمت 104نهج البلاغه:
از توف بکالى ، نقل شده که در یکى از شب ها ، امام على (ع) را دیدم براى عبادت از بستر بر خاسته ، نگاهى به ستارگان افکند ، و به من فرمود : خوابى یا بیدار ؟ گفتم بیدارم . فرمود : 
اى نوف خوشا به حال آنان که از دنیاى حرام چشم پوشیدند ، و دل به آخرت بستند آنان مردمى هستند که زمین را تخت ، خاک را بستر ، آب را عطر ، و قرآن را پوشش زیرین ، و دعا را لباس روئین خود قرار دادند ، و با روش عیساى مسیح با دنیا بر خورد کنند. 
2ـ ارزش سحر خیزى 
اى نوف همانا داوود پیامبر (ع) در چنین ساعتى از شب بر مى خاست و مى گفت:این ساعتى است که دعاى هر بنده اى به اجابت مى رسدد جز باجگیران ، جاسوسان ، شبگردان و نیروهاى انتظامى حکومت ستمگر ، و نوازندة طنبور و طبل.

حکمت 105نهج البلاغه:
همانا خدا واجباتى را بر شما لازم شمرده ، آن ها را تباه نکنید و حدودى براى شما معین فرموده ، اما از آن ها تجاوز نکنید و از چیزهایى نهى فرمود ، حرکت آن را نگاه دارید و نسبت به چیزهایى سکوت فرمود نه از روى فراموشى . پس خود را دربارة آنها به رنج و زحمت دچار نسازید.

++++

خودسازی در نگاه حضرت امیر


امام علی (ع)در نامه 53 کتاب شریف نهج البلاغه توصیه های گرانقدر و ارزشمندی را به یار وفادار خدد مالک اشتر ابراز می دارد.امام در این نامه که گویی نه فقط به مالک اشتر بلکه برای تمام انسانهایی که به دنبال سعادت هستند و در این جهان گمشده ای با نام آرامش دارند، راه رستگاری را نشان می دهد.امیرالمومنین علی (ع) در بخش اول این نامه در مورد اطاعت از معبود به پسر اشتر می فرماید:تو را به ترس از خدا و برگزیدن طاعت او بر دیگر کارها و پیروى از هر چه در کتاب خود بدان فرمان داده ،سفارش می کنم. از واجبات و سنتهایى که کس به سعادت نرسد مگر به پیروى از آنها ، و به شقاوت نیفتد ، مگر به انکار آنها و ضایع گذاشتن آنها . 


امام در ادامه می فرماید: باید که خداى سبحان را یارى نمایی به دل و دست و زبان خود ، که خداى بزرگ ، یارى کردن هر کس را که یاریش کند و عزیز داشتن هر کس را که عزیزش دارد بر عهده گرفته است . 
امام که مالک را به سمت سرزمین مصر به عنوان فرماندار خود

فرستاد در ادامه می افزاید:تو را فرمان مى دهم که زمام نفس خویش در برابر شهوتها به دست گیری و از سرکشیهایش باز داری ، زیرا نفس همواره به بدى فرمان دهد ، مگر آنکه خداوند رحمت آورد . 
 
امام علی (ع) در ادامه می فرماید:اى مالک ، بدان که تو را به بلادى فرستاده ام که پیش از تو دولتها دیده ، برخى دادگر و برخى ستمگر .مردم در کارهاى تو به همان چشم مى نگرند که تو در کارهاى والیان پیش از خود مى  نگرى و درباره تو همان گویند که تو درباره آنها مى  گویى و نیکوکاران را از آنچه خداوند درباره آنها بر زبان مردم جارى ساخته ، توان شناخت .باید بهترین اندوخته ها در نزد تو ، اندوخته کار نیک باشد . پس زمام هواهاى نفس خویش فروگیر و بر نفس خود ، در آنچه براى او روا نیست ، بخل بورز که بخل ورزیدن بر نفس ، انصاف دادن است در آنچه دوست دارد یا ناخوش مى  شمارد .

 

+++

از ارتکاب معصیت‌های الهی(حتّی) در نهان خودداری کنید زیرا آن خدایی که شاهد است خود نیز حاکم است.

 امام علی (ع) فرمودند:

اتَّقوا معاصیَ الله فی الخَلَوَات فانَّ الشَّاهدَ هُوَ الحَاکِم

از ارتکاب معصیت‌های الهی(حتّی) در نهان خودداری کنید زیرا آن خدایی که شاهد است خود نیز حاکم است.

(جهاد با نفس، ح 170 )

 

امام علی (ع) فرمودند:

مِن عَلامَةِ اَحَدِهِم (المُتَقینَ) اَنَّک تَرى لَهُ قُوَّةً فى دینٍ... وَحِرصا فى عِلمٍ وَعِلما فى حِلمٍ

از نشانه‏ هاى پرهیزکاران این است که مى ‏بینى در دین نیرومند ... در کسب دانش حریص و داراى علم همراه با بردباراند.

(نهج ‏البلاغه، خطبه ۱۹۳)

 





نوع مطلب : حدیث، ماجراهای جالب و نکته های اخلاقی و آموزنده، در باب اهل بیت، امام علی(ع)، فساد و انحطاط اخلاقی، تزکیه نفس، نماز و ذکر و دعا و نیایش، مسجد و نماز، ولایت و امامت، پاسخ به شبهات، تاریخ اسلام، تولی و تبری، سیاست و دین، مباهله ، غدیر ، معارف اهل بیت، 
برچسب ها : امام علی(ع)، فقر، حدیث، خود سازی،
لینک های مرتبط :
شنبه 18 فروردین 1397 06:24 ب.ظ

Information effectively regarded..
side effects of cialis cialis flussig cialis tadalafil when can i take another cialis import cialis viagra or cialis cialis 5 mg generic cialis cialis uk look here cialis cheap canada
پنجشنبه 2 فروردین 1397 09:01 ب.ظ

With thanks, I appreciate this!
cialis rezeptfrei cialis pills price each we recommend cheapest cialis cialis without a doctor's prescription cialis 20 mg best price cialis generico en mexico chinese cialis 50 mg cialis 5 mg funziona trusted tabled cialis softabs cialis baratos compran uk
جمعه 17 آذر 1396 03:37 ق.ظ
Hello to every one, the contents existing at this web page are genuinely remarkable for people experience, well, keep up
the good work fellows.
چهارشنبه 25 مرداد 1396 10:16 ق.ظ
سلام
فقط چند روزه وبلاگم رو راه اندازی کردم ، موضوع وبلاگ من یکم اختصاصیه ، یعنی فقط با وبلاگ های پر محتوا مثل وبلاگ تو تبادل لینک می کنم . اینجوری هم بازدید تو زیاد میشه و هم بازدید من.

ممنون میشم یه سر بزنی و باهام تبادل لینک کنی
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


موضوعات
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اسما خداوند متعال

پخش زنده حرم
Online User اسلام کوئست سایت جامع فرهنگی 
مذهبی شهید آوینی Aviny.com

دنیـای نیـاز بـه نمــاز | WorldPrayer.ir